Pismo z dn 29 III 1952 r. w sprawie zmarłych wychowanków domów dziecka

29 Ш 1952 r.

Do Naczelnika Wydziału Walki z Kradzieżami Mienia Społecznego i Spekulacją [OBChSS] Zarządu Milicji Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego, st. lejtnanta milicji tow. Kusznarienki.

Na Wasz №15/12-1475 z dn. 28 I 82 roku Sektor Domów Dziecka Południowo-Kazachstańskiego Wydziału Oświaty Ludowej odpowiada:
w roku 1951 w domach dziecka były 4 przypadki śmierci.
1. 25 I 1951 roku w Szpitalu w Pierwomajsku zmarł wychowanek Szargazijew Turdubak ur. 1936, z powodu kombinowanej wady zastawkowej.
2. 8 IV 1950 roku zmarła wychowanka Domu Dziecka №8 w m. Aryś, Kniaszyna Lida, z powodu wady serca. Wychowanka długi czas przebywała w Szpitalu Miejskim w Czmkiencie. [Wpis wykreślony]
3. 16 IV 51 roku w II Szpitalu Dziecięcym w Czimkiencie zmarła wychowanka Domu Dziecka №14 w Sajramie, Biekietowa Raja, z powodu niedokrwistości aplastycznej.
4. W miesiącu sierpniu 1951 roku z powodu wylewu krwi do mózgu zmarł wychowanek Domu Dziecka №10 w rejonie sajramskim, Szlejbin Dawik. Sekcję zwłok przeprowadzono w szpitalu w Czimkiencie.
5. 19 XII 1951 roku w Szpitalu im. Abaja w rejonie pachta-aralskim zmarła wychowanka Domu Dziecka №9 Fazliachmiedowa Galia 1941 roku [urodzenia?] z powodu wysiękowego zapalenia opłucnej.

Kierownik Sektora Domów Dziecka Syrgabiekow


AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 42, d. 3464, s.29
[Maszynopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]

Lista wychowanków domów dziecka skierowanych do pracy w roku 1951

Lista wychowanków domów dziecka skierowanych do pracy w roku 1951.

[Porządek danych: nazwisko; imię; rok urodzenia (w tłumaczeniu pominięto, na liście występują roczniki 1934-1937); narodowość; nazwa domu dziecka; nazwa i adres instytucji, do której skierowano wychowanka w dokumencie brak 1 strony: uczniowie o №28-72]

1. Saitow Chasan; - ; Czeczen, DD №1; Kuszy-Ata, rej. turkiestański; miasto Turkiestan, artel „Ałgabas”, wydział obuwniczy;
2. Patrachin Boris; - ; [nie wpisano]; DD №1; Kuszy-Ata, rej. turkiestański; miasto Turkiestan, Szkoła Mechanizacji, klasa kierowców;
3. Bondarienko Iwan; - , Rosjanin; DD №1 Kuszy-Ata, rej. turkiestański; Szkoła FZO №2 Kopalnia Aczysaj;
4. Aleksiejew Władik; - ; Rosjanin, Kuszy-Ata, rej. turkiestański; Szkoła FZO №2 Kopalnia Aczysaj;
5. Jurłowa Ałła; - ; Rosjanka; DD №4 w Turkiestanie; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
6. Kienżetajewa Daricha; - ; Kazaszka; DD №4 w Turkiestanie; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
7. Tatariencewa Zina; - ; Rosjanka; DD №4 w Turkiestanie; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
8. Mariłowa Elja; - ; Tatarka; DD №4 w Turkiestanie; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
9. Gieruzow Chadżimurat, - ; Bałkar; DD №4 w Turkiestanie; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
10. Balijew Muchamied; - ; Bałkar; DD №4 w Turkiestanie; Szkoła FZO №2 Kopalnia Aczysaj;
11. Daniłow Walentyn; - ; Rosjanin; DD №4 w Turkiestanie; Szkoła FZO №2 Kopalnia Aczysaj;
12. Cimierman Silma; - ; Niemka; DD №9 st. Aryś; miasto Czimkient, Szkoła Pedagogiczna;
13. Płoticina Liuda, - ; Rosjanka; DD №9 st. Aryś; Szkoła Zawodowa [RU] №14 w Mankiencie;
14. Zarieckaja Galia; - ; Białorusinka; DD №9 st. Aryś; Szkoła Zawodowa [RU] №14 w Mankiencie;
15. Osipienko Walia; - ; Ukrainka; DD №9 st. Aryś; Szkoła Zawodowa [RU] №14 w Mankiencie;
16. Proskudina Jewgienia; - ; Rosjanka; DD №9 st. Aryś; Szkoła Zawodowa [RU] №14 w Mankiencie;
17. Striełkowa Anna; - ; Rosjanka; DD №9 st. Aryś; Szkoła Zawodowa [RU] №14 w Mankiencie;
18. Artomonowa Nina; - ; Rosjanka; DD №9 st. Aryś; Szkoła FZO №38 przy Zakładach Przeróbki Ołowiu w Czimkiencie;
19. Wieliczynskaja Stasia; - ; Polka; DD №9 st. Aryś; Szkoła FZO №38 przy Zakładach Przeróbki Ołowiu w Czimkiencie;
20. Drozdowa Natasza; - ; Rosjanka; DD №9 st. Aryś; Szkoła FZO №38 przy Zakładach Przeróbki Ołowiu w Czimkiencie;
21. Iwanowa Nina; - ; Rosjanka; DD №9 st. Aryś; Szkoła FZO №38 przy Zakładach Przeróbki Ołowiu w Czimkiencie;
22. Madienowa Kława; - ; Azerbejdżanka; DD №9 st. Aryś; Szkoła FZO №38 przy Zakładach Przeróbki Ołowiu w Czimkiencie;
23. Kisieliewa Szura; - ; Rosjanka; DD №9 st. Aryś; Szkoła FZO №38 przy Zakładach Przeróbki Ołowiu w Czimkiencie;
24. Kuprianowa Tonia; - ; Rosjanka; DD №9 st. Aryś; St. Aryś, wydział dróg, Stołówka №19;
25. Klec Elia; - ; Niemka; DD №9 st. Aryś; Wiejska Spółdzielnia Spożywców w m. Aryś;
26. Karablina Ania; - ; Rosjanka; DD №9 st. Aryś; Stołówka №17 w [nieczytelne];
27. Pietrowa Jewgienia, - ; DD №9 st. Aryś; Wiejska Spółdzielnia Spożywców w m. Aryś;

[brak stron w dokumencie]

72. Iwanow Piotr; - ; Rosjanin; - DD №13; Szkoła Zawodowa [RU] №5 Taszkent;
73. Czeriepanowa M.; - ; Rosjanka; DD №13; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
74. Jegorowa Anżeła; - ; Rosjanka; DD №13; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
75. Czernieckaja Swieta; - ; Rosjanka; DD №13; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
76. Czernowa Nina; - ; Rosjanka; DD №13; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
77. Moor Maria; - ; Niemka; DD №13; Technikum Zootechniczno-Weterynaryjne St. Kzył-Tu, rej. sary-agaczewski;
78. Mogilnikowa D.; - ; Rosjanka; DD №14; Szkoła Pedagogiczna w Czimkiencie;
79. Szpinak Galina; - ; Ukrainka; DD №14; Szkoła Pedagogiczna w Czimkiencie;
80. Kołbina Galia; - ; Rosjanka; DD №14; Szkoła Pedagogiczna w Czimkiencie;
81. Bogatyriewa Walia; - ; Rosjanka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
82. Gołubko Walia; - ; Ukrainka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
83. Griszakina Szura; - ; Rosjanka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
84. Jekimienko Galia; - ; Ukrainka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
85. Udawcowa Dasza; - ; Rosjanka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
86. Gomeldinowa G.; - ; Tatarka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
87. Isaczewa Olga; - ; Mordwinka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
88. Jakunina Jekatierina; - ; Rosjanka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
89. Szyrokowa Walia; - ; Rosjanka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
90. Griebienszczkowa Walia; - ; Rosjanka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
91. Wiszniakowa Anna; - ; Rosjanka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
92. Chłopkowa Nina; - ; Rosjanka; DD №15 w Pierwomajewce; Technikum Przemysłowe w Czimkiencie;
93. Coj Michaił; - ; Koreańczyk; DD №15 w Pierwomajewce; Technikum Przemysłowe w Czimkiencie;
94. Lepinina Szura; - ; Rosjanka; DD №15 w Pierwomajewce; Szkoła Ogrodnicza w Sajramie;
95. Bretenbach Lida; - ; Niemka; DD №15 w Pierwomajewce; Szkoła Ogrodnicza w Sajramie;
96. Łunga Nadia; - ; Rosjanka; DD №17 w m. Wysokoje; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
97. Nieczenkina N.; - ; Rosjanka; DD №17 w m. Wysokoje; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
98. Łypienko Walia; - ; Rosjanka; DD №17 w m. Wysokoje; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
99. Żydiliagina W.; - ; Rosjanka; DD №17 w m. Wysokoje; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
100. Dżołdasowa W. ; - ; Kazaszka; DD №17 w m. Wysokoje; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
101. Kałdyrbiekowa K.; - ; Kazaszka; DD №17 w m. Wysokoje; Internat Żeński w Czimkiencie;
101. [№101 w dokumencie występuje dwukrotnie] Dżołdasowa; - ; Kazaszka; DD №17 w m. Wysokoje; Internat Żeński w Czimkiencie;
102. Szaripowa Asia; - ; Tatarka; DD №17 w m. Wysokoje; Technikum Górniczo-Metalurgiczne;
103. Nosonowa Szura; - ; Rosjanka; DD №17 w m. Wysokoje; Technikum Rolnicze;
104. Władimirowa Nina; - ; Rosjanka; DD №17 w m. Wysokoje; Technikum Rolnicze;
105. Mariankina Dusia; - ; Rosjanka; DD №17 w m. Wysokoje; Technikum Rolnicze;
106. Ariukowa Rima; - ; Rosjanka; DD №19 w Aczysaju; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
107. Biełousowa Liuba; - ; Rosjanka; DD №19 w Aczysaju; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
108. Bardaszkowa M.; - ; Rosjanka; DD №19 w Aczysaju; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
109. Gielimbrandt Ł.; - ; Żydówka; DD №19 w Aczysaju; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
110. Szaripowa Galia; - ; Tatarka; DD №19 w Aczysaju; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
111. Fiodorowa Walia; - ; Rosjanka; DD №19 w Aczysaju; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
112. Adyjejew Anatolij; - ; Czeczen; DD №19 w Aczysaju; Zarząd Kopalni Rudy w Aczysaju, Wydział 113. Mechaniczny, spawacz;
114. Szuldajs Gieorgij; - ; Niemiec; DD №19 w Aczysaju; Zarząd Kopalni Rudy w Aczysaju, Wydział Mechaniczny, ślusarz;
115. Siemonow Wład.; - ; Rosjanin; Szkoła Specjalna w Turkiestanie; FZO №2 w Aczysaju.

Uwagi: z miejsca pracy, do którego skierowano wychowanka, do domu dziecka wrócili:
Miariankina z DD №17

Szaripowa.

AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 42, d. 3464, s.27-29
[Maszynopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]

Lista przerośniętych wychowanków Domu Dziecka №11 w rej. czymkienckim.

Lista przerośniętych wychowanków Domu Dziecka №11 w rej. czymkienckim.

1. Dwojsin Władimir, 7 klasa, Rosjanin;
2. Popow Aleksandr, 7 klasa, Rosjanin;
3. Ispasienow Achmietżan, 7 klasa, Kazach;
4. Majer Andriej, 7 klasa, Niemiec;
5. Isajew Chamid, 6 klasa, Czeczen;
6. Szyszkajew Madij, 6 klasa, Czeczen;
7. Ponomariow Anatolij, 6 klasa, Rosjanin;
8. Bogier Jasza, 6 klasa, Niemiec;
9. Rałdugin Władimir, 6 klasa, Rosjanin;
10. Kazakow Andriej, 6 klasa, Rosjanin;
11. Dżumagułow Josup, 5 klasa, Kazach;
12. Tigajew Maudy, 5 klasa, Czeczen;
13. Szonochow Karabiek, 5 klasa, Kazach;
14. Abdrachmanow Sapar, 7 klasa, Kazach;
15. Tliesow, 7 klasa, Kazach;
16. Dżajdamakow Rsały, 6 klasa, Kazach;
17. Arzamaskin Wołodia, 5 klasa, Rosjanin.

Zastępca Dyrektora Domu Dziecka [podpis nieczytelny]


[Daty urodzenia w tłumaczeniu pominięto, dzieci w wieku 14-15 lat. Niedatowany rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 42, d. 3464, s.11

Rozkaz Szkoły FZO №38 z dnia 27 X 1944 r. w sprawie mobilizacji uczniów

Rozkaz №84 Szkoły Specjalnej FZO №38 z dnia 27 X 1944 r.

§1
Majstra praktycznej nauki zawodu, tow. Żyłłtyszewa i ucznia grupy №6 Gładkicha z dniem 27 października 1944 r. na okres 10 dni, do 12 XI, deleguje się do rejonów pachta-aralskiego i iliczewskiego w celu mobilizacji uczniów.

Dyrektor Szkoły (Fukzon)

[Maszynopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 1096, op. 1, sw. 238, d. 3000, s.21

Rozkaz Szkoły FZO №38 z dn. 11 X 44 r. w sprawie mobilizacji uczniów i pomocy kołchozom

Rozkaz №79 Szkoły Specjalnej FZO №38 z dn. 11 X 44 r.

§1
Majstra Zotowa Je. W. od dnia 10 X 44 r. wraz z grupą 25 osób deleguje się do rejonu pachta-aralskiego na zbiór bawełny. Podstawa: Zarządzenie Naczelnika OUTR [Obwodowego Zarządu Rezerw Pracy] z dn. 7 X 44 r.

§2
Majstra Arałowa od dnia 10 X 44 r. deleguje się do rejonu bostandyckiego w celu mobilizacji nowego naboru uczniów. Podstawa: Zarządzenie dyrektora szkoły.

Dyrektor Szkoły (Fukzon)


[Maszynopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 1096, op. 1, sw. 238, d. 3000, s.23

Rozkaz Szkoły FZO №38 z dn. 25 IX 44 roku w sprawie pomocy kołchozom

Rozkaz №76 Szkoły Specjalnej FZO №38 z dn. 25 IX 44 roku

§1
Zgodnie z zarządzeniem Naczelnika Obwodowego Zarządu Państwowych Rezerw Pracy o pomocy uczniów rolnictwu do czasu rozpoczęcia nauki zawodu rozkazuję: wysłać na zbiór bawełny do Pachta-Arału grupę uczniów w ilości… osób. Kierownikiem grupy mianuję majstra Anoszkina I.P., pomocnikami majstra Zagorodniewą S, i wychowawcę Żurawliewa N.G. Zastepcy dyrektora ds. politycznych rozkazuję zaopatrzyć uczniów w produkty żywnościowe na czas przejazdu koleją, a także w pościel, bieliznę osobistą, mydło, obuwie i ciepłe ubrania. Zapewnić papier, gazety, biblioteczkę, gry w celu umożliwienia uczniom kulturalnego wypoczynku.

§2
Liachowskiemu I.P. rozkazuję z dniem 29 września objąć obowiązki Starszego Komendanta. P.o. st. komendanta, Pietrowowi rozkazuję zdać tow. Liachowskiemu cały inwentarz.

§3
Uczennicę Zorinę Z. deleguję do Pachta-Arału w celu rozliczenia się z kołchozem.

Dyrektor (Fukzon)
Za zgodność - sekretarz

[Maszynopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 1096, op. 1, sw. 238, d. 3000, s.32

Projekt postanowienia Komisji Nadzwyczajnej z dn. 18 VIII 1945 r.

Do Obwodowego Wydziału Zdrowia, do tow. Kierbickiego

Projekt postanowienia Rejonowej Nadzwyczajnej Komisji Przeciwepidemicznej z dn. 18 VIII 1945 r. „O wybuchu zachorowań na toksyczne zapalenie wątroby z wodobrzuszem w kołchozie Polit-Otdieł w rejonie pachta-aralskim (lekarz Cenner)”

W pierwszych dniach sierpnia 1945 r. w kołchozie Polit-Otdieł wystąpiła nadzwyczaj ciężka choroba wątroby z towarzyszącym mu [nieczytelne] brzucha. Na dzień dzisiejszy wykryto około 20 osób. Na terenie starej, nienawadnianej części kołchozu Polit-Otdieł zaobserwowano nową grupę chorych – wśród małych dzieci i pracowników kołchozu, mieszkających w samym kołchozie. Chorzy informują o użyciu do jedzenia gorzkiego chleba o kolorze zielono-żółtym.

Od 14 lipca do 5 sierpnia na terenie starej, nienawadnianej części kołchozu Polit-Otdieł pracowała i żywiła się grupa traktorzystów z Irżarskiej MTS [stacia traktorowo-maszynowej], przy czym pojedyncze zachorowania zarejestrowano jeszcze w trzech miejscowościach rejonu. Wszyscy chorzy spożywali produkty z tego samego zboża. W trakcie kontroli w kołchozie Polit-Otdieł stwierdzono, że na nienawadnianym terenie zebrano plon trzech odmian pszenicy. Przesortowane ziarno trzech odmian, którego część wysłano do Państwowego Punktu Skupu [zagotzierno], część do państwowej rezerwy nasion, pozostałości: pokruszone ziarno i inne odpady wszystkich odmian przeznaczono na wyżywienie i rozdano kołchoźnikom.

Spożycie upieczonego chleba rozpoczęło się 5 sierpnia, masowe zachorowania na zapalenie wątroby z wodobrzuszem wystąpiły 3-4 sierpnia. Chleb wypiekany z mąki uzyskanej z wyżej opisanego ziarna [surowca – odpady po czyszczeniu zboża zawierają zwykle nasiona chwastów] jest gorzki, kolor ma żółto-zielony. W ten sposób ustalono, że przyczyną zachorowań jest spożywanie chleba złej jakości.

Wysłuchawszy raportu lekarza Cennera Rejonowa Nadzwyczajna Komisja Przeciwepidemiczna postanowiła:

1. Zabronić wydawania i dalszego użytku danego ziarna z kołchozu Polit-Otdieł i 160 kg oddanego do państwowej rezerwy nasion.

2. Zobowiązać Państwowy Punkt Skupu do oddzielnego przechowywania ziarna z kołchozu Polit-Otdieł.

3. W celu ustalenia przyczyn zachorowań na toksyczne zapalenie wątroby z wodobrzuszem powołać komisję w składzie: Kierownika Rejonowego Wydziału Zdrowia, tow. Budinej; lekarzy Starostina i Cennera oraz specjalisty w zakresie rolnictwa tow. Panfiłowa [?] w celu kontroli wszystkich magazynów ziarna w kołchozie Polit-Otdieł, a także w składach na tzw. nienawadnianym terenie kołchozu Polit-Otdieł.

4. Zobowiązać Rejonowy Wydział Zdrowia do zbadaniaw ciągu 2 dni wszystkich mieszkańców kołchozu Polit-Otdieł i zorganizować ich systematyczną obserwację.

5. Wszystkich chorych na zapalenie wątroby hospitalizować w szpitalu rejonowym, zapewnić szpitalowi odpowiednie produkty żywieniowe (cukier), a także lekarstwa (glukoza, insulina, sól angielska [siarczan magnezu]).

6. W celu dokładnego ustalenia przyczyn zachorowań w szpitalu w Wozniesieńsku zorganizować doświadczenia na zwierzętach. Zobowiązać do dostarczenia: kołchoz im Karola Marksa 6 królików, kołchoz Polit-Otdieł dwóch prosiąt, szpital w Wozniesieńsku 2 koźląt, do żywienia zwierząt przydzielić z kołchozu Polit-Otdieł 60 kg pokruszonego ziarna i innych odpadów wszystkich 3 odmian i 30 kg upieczonego chleba.

7. O wystąpieniu zachorowań na toksyczne zapalenie wątroby z wodobrzuszem poinformować Obwodowy Wydział Zdrowia i Ministerstwo Zdrowia ZSRR.

Przewodniczący Rejonowej Nadzwyczajnej Komisji Przeciwepidemicznej
Członkowie: Kierownik Rejonowego Wydziału Zdrowia, Naczelnik NKWD, Zastępca Przewodniczącego Rady Rejonowej [podpisy nieczytelne]

[Rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]

AOSz. F. 134, op. 1, sw. 13, d. 101, s.71.

Pismo z dnia 9 II 1945 r. w sprawie zaopatrzenia szpitala w rej. pachta-aralskim

Szpital Wozniesieński w rej. pachta-aralskim, 9 lutego 1945 r.

Do Kierownika Obwodowego Wydziału Zdrowia, tow. Kirbickiego

9 lutego br. kierownictwo szpitala wysłało do Was telegram z prośbą o podjęcie działań w zakresie zaopatrzenia dla chorych i pracowników
1. Od miesiąca listopada 1944 r. Rejonowa Spółdzielnia Spożywców nie dostarcza tłuszczów na potrzeby żywienia chorych. Wszystkie zwierzęta przeznaczone na ubój są już rozdysponowane. Niejednokrotnie zwracaliśmy się do Rejonowej Spółdzielni Spożywców, Rejonowego Wydziału Handlu, Rady Rejonowej – odpowiedź jest ta sama: „Nie ma przydziału”.
2. Szpital w Wozniesieńsku to szpital rejonowy, zakaźny. Większość pracowników ma stały, bezpośredni kontakt z różnego typu infekcjami: tyfus plamisty, tyfus brzuszny, dezynteria itp.
Zgodnie ze znanym Wam rozkazem Ludowego Komitetu Zdrowia ZSRR personelowi medycznemu przysługują zwiększone racje żywnościowe. Fakty świadczą o czymś innym. Prócz tego personel medyczny nie otrzymuje ustanowionej [dziennej] normy chleba – 650 g, a tylko 400 gramów. Ponadto pracownicy otrzymują chleb z trudnościami – co 2-4-5 dni, przy czym nie wydaje się zaległych porcji chleba.
Z 52 osób pracujących w szpitalu, 22 to rodziny wojskowych. Nie mają swoich gospodarstw. Sytuacja jest bardzo ciężka. Jednocześnie pracownicy wydziału łączności i nauczyciele chleb otrzymują regularnie.

Stanowczo prosimy podjąć odpowiednie działania aby:
1. Przydziały tłuszczów na potrzeby żywienia chorych były wydawane na czas i zgodnie z planem;
2. Personel medyczny i obsługa szpitala – będącego szpitalem zakaźnym, był zaopatrywany w chleb centralnie - według specjalnych norm.

9 II 1945 r.

Kierownik Szpitala Starostina
Przewodniczący [Komisji Zdrowia?] Braude

[Rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]

AOSz. F. 134, op. 1, sw. 13, d. 101, s.56

Raport w sprawie opieki nad ciężarnymii i noworodkami w rejonie pachta-aralskim z dnia 20 VII 1945 r.

Do Kierownika Obwodowego Wydziału Zdrowia od Kuczerbajewej Ja. M.

Raport

[…]

W rejonie są 3 pielęgniarki-położne zajmujące się ciężarnymi i małymi dziećmi: dwie na rejon – Gorbussowa i Majer oraz 1 w sowchozie „Kauczuk” – Zarunowskaja.

Mamy 3 izby porodowe – w Sławiance jedna na 3 łóżka; w oddziale sowchozu „Kauczuk” w Karakur jedna na 2 łóżka; w kołchozie „Maktały” jedna na 2 łóżka. Wyposażenia trwałego i nietrwałego brak.

W roku 1945 przydzielono 180 m tkaniny, rozdano po 4 metry dla noworodków. Ciężarnym i karmiącym wydano dwa razy masło i cukier. Pierwszy raz – 35 kg masła, drugi raz 40 kg masła i 30 kg cukru.

Sporządzono plan opieki nad ciężarnymi i dziećmi na rok 1945.

W ciągu roku 1945 przekazano do prokuratury materiały dotyczące 3 kobiet zajmujących się nielegalną aborcją, ani jednej sprawy nie wyjaśniono.

20 VI 45 r.

Kuczerbajewa


[Rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]

AOSz. F. 134, op. 1, sw. 13, d. 101, s.46.

Raport z dn. 19 VIII 1945 r. o zachorowaniach na zapalenie wątroby w rej. pachta-aralskim

Do Kierownika Południowo-Kazachstańskiego Obwodowego Wydziału Zdrowia, tow. Kirbickiego

Od Pachta-Aralskiego Rejonowego Wydziału Zdrowia, obw. południo-kazachstański

W pierwszych dniach sierpnia b.r. ponownie pojawiły się przypadki szczególnie ciężkich zachorowań na tak zwane „Toksyczne zapalenia wątroby z wodobrzuszem”.

Pierwsze zachorowania pojawiły się w naszym rejonie w sierpniu 1941 r., kiedy zaczęły się masowe zachorowania w kolchozie „Krasnyj Awangard”, a następnie, w ciągu 2 i pół roku, sporadycznie chorowały całe rodziny. Choroba zaczyna się od bólów w okolicach nadbrzusza, często z objawami dyspepsji, podwyższeniem temperatury i ogólnym osłabieniem. Następnie, w większości przypadków, w ciągu 4-5 dni pojawia się wodobrzusze. Z reguły, od pierwszych dni choroby, wątroba jest powiększona i stwardniała. Według naszych danych śmiertelność wynosi 33,1%.

Choroba ta jest okresowo obserwowana w różnych rejonach Azji Środkowej od roku 1931 i została opisana w roku 1938 przez prof. Taszkienckiego Instytutu Medycznego Mojsieja Filipowicza Mirocznika w pracy pt. „Toksyczne zapalenia wątroby z wodobrzuszem”.

Klinika prof. Mirocznika rozpatruje tę chorobę jako rezultat intoksykacji pokarmowej, spowodowanej najprawdopodobniej spożyciem złej jakości zboża [przetworów] pochodzących z nienawadnianych pól, zawierającego toksyny lub zanieczyszczonego trującymi nasionami chwastów.

Obecne ognisko zachorowań pojawiło się w naszym rejonie 3 VIII 1945 r. w kołchozie „Polit Otdieł” [pisownia oryginalna], w którym do dnia dzisiejszego zachorowało 19 osób. W ciągu ostatnich dni pojawiły się pojedyncze przypadki zachorowań w kołchozach im. Lenina i „Majak”.

Wszyscy chorzy żywili się [produktami] z ziarna pochodzącego z nienawadnianych pól kołchozu „Polit Otdieł”. Ziarno to jest koloru żółto-zielonego i ma gorzki smak. Chorzy nie mieszkają w kołchozie „Polit Otdieł”, ale żywili się ziarnem z kołchozu „Polit Otdieł”. W ten sposób uzyskaliśmy dane potwierdzające hipotezę prof. Mirocznika, zakąłdającą, że ziarno pochodzące z nienawadnianych pól jest przyczyną zachorowań na toksyczne zapalenie wątroby z wodobrzuszem. Tym niemniej składnik chorobotwórczy zawarty w ziarnie pozostaje nieznany.

Gdy lekarz, Christian Christianowicz Cenner, w roku 1944 poinformował Taszkenckie Towarzystwo Medyczne o swoich obserwacjach dotyczących toksycznego zapalenia wątroby z wodobrzuszem, Towarzystwo to podjęło decyzję aby, w przypadku pojawienia się nowej fali tych zachorowań, zwrócić się z wnioskiem do Ludowego Komisariatu Zdrowia ZSRR o przeprowadzenie kompleksowych badań tej jednostki chorobowej i w tym właśnie celu przekazujemy informacje [o pojawieniu się zachorowań].

Wstępnie działania zostały podjęte przez Przeciwepidemiczną Komisję Nadzwyczajną Rejonu Pachta-Aralskiego. Decyzje Komisji zostały przesłane do Obwodowej Przeciwepidemicznej Komisji Nadzwyczajnej.

Do leczenia tych chorych potrzebne są nam: glukoza, insulina, anli…, które mogą obniżyć śmiertelność. Prosimy o zaopatrzenie nas w te preparaty medyczne.

Kierownik Rejonowego Wydziału Zdrowia

Lekarze: Cenner, Starostina

19 VIII 1945 r.

[Rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]

AOSz. F. 134, op. 1, sw. 13, d. 101, s. 40

Notatka o sytuacji w rej. pachta-aralskim z dn. 4 VIII 42 r.

 Czimkient, Obwodowy Wydział Zdrowia

Do tow. Makarowej

od Gałacziani, Rejonowy Wydział Zdrowia, Sławianka, rejon pachta-aralski

Raport

W trakcie kontroli [realizacji] postanowień Republikańskiej Komisji Nadzwyczajnej przy Radzie Komisarzy Ludowych Kazachskiej SRR lipca 1942 r. okazało się, że:

1. Pachta-Aralska Rejonowa Nadzwyczajna Komisja Przeciwepidemiczna w ciągu ostatnich miesięcy nie zbierała się. Ostatnie posiedzenie komisji odbyło się 2 lipca 1942 r. i dotyczyło zniżenia zachorowalności dzieci i walce z letnimi zachorowaniami żołądkowo-jelitowymi. Rozkazy Pełnomocnika Państwowego Komitetu Obrony № 7, № 10 nie były przedmiotem pracy komisji.

2. Praca w zakresie organizacji pełnomocników sanitarnych nie jest w pełni prowadzona. Na terenie rejonu są miejsca, gdzie praca pełnomocników jest dobrze prowadzona: kołchozy „Szaga”, „Ałgabas”, „[im.] Czkałowa”, „Krasnyj Awangard”, „1 Maja”, Sowchoz „Kauczuk”. Są także miejsca, gdzie praca pełnomocników sanitarnych nie jest prowadzona, sa to kołchozy: „Oktiabr”, Unimkier „III Pięciolatki”.

3. Budowa ubikacji [wychodków] w centrum rejonu, przy instytucjach oraz domach prywatnych w większości nie jest zrealizowana. Do chwili obecnej Rejonowy Wydział Rolnictwa, Wydział Oświaty Ludowej, [spółdzielnia?] „Pachta-Promszwiej”, a także targowisko – budowy ubikacji [nie] rozpoczęły.

4. Rozkaz komitetu obrony dotyczący budowy łaźni i komór dezynfekcyjnych [woszebojek] przy każdym kołchozie nie jest wykonany. W 41 kołchozach rejonu łaźnie są w 36 kołchozach, komory […]. Istniejące łaźnie i komory nie działają, za wyjątkiem Stacji Maszynowo-Traktorowej i Sowchozu „Kauczuk”.W łaźni w centrum rejonu jest bardzo brudno.

5. Opału do łaźni i komór dezynfekcyjnych nie przygotowano, ponieważ w jako opału używa się suchych pędów bawełny i i innych roślin, które późno schodzą z pól.

6. Opieka medyczna uczniów skierowanych do robót polowych przebiega normalnie. Personel wyjeżdża w teren i prowadzi przyjęcia.

7. W centrum rejonu tak jak wcześniej, mimo zaleceń Komisji [KazSRR], nadal znajduje się w skandalicznym, antysanitarnym stanie. Niedostateczna ilość ubikacji, ogromna ilość nieczystości, brud – to wszystko stwarza korzystne warunki do rozwoju infekcji żołądkowo-jelitowych.

8. W miejscach zamieszkania nie prowadzono kontroli sanitarnych mających na celu wykrycie wszawicy i chorych z gorączką. W lipcu wydział zdrowia wydał polecenie […] o niezwłocznym wykonaniu rozkazu [Państwowego Komitetu Obrony], ale do chwili obecnej Rejonowy Wydział Zdrowia nie ma żadnych informacji o podjętych działaniach. Na zebraniu pracowników medycznych powtórnie wydano polecenia dotyczące wykonania rozkazu. Nie wykonano go jednak, ponadto - zwłaszcza w części dotyczącej odwszawienia i zabiegów w ogniskach tyfusu brzusznego może nie być wykonany w ogóle z powodu braku łaźni i komór [woszebojek] w wielu kołchozach.

9. Zarząd Komunalny Kazachskiej SRR nie przekazał środków na dodatkowe remonty w centrum rejonu. Łaźnia jest nieczynna, a jej remontu nie rozpoczęto.

W trakcie rozmowy z tow. Dżanzanowem wskazano na konieczność budowy łaźni i komór dezynfekcyjnych [woszebojek], ponieważ ich brak w kołchozach wpłynie na realizację rozkazu № 7 Państwowego Komitetu Obrony i walkę z tyfusem w przypadku jego pojawienia się.

4 VIII 42 r.

Gałacziani

[Rękopis w języku rosyjskim, miejscami nieczytelny, tłumaczenie Janusz Kobryń]

AOSz. F. 134,op. 1, sw. 12, d. 79, s. 32.

Protokół Komisji Przeciwepidemicznej z 15 I 1942 r.

Protokół № 3 posiedzenia Południowo-Kazachstańskiej Obwodowej Komisji Nadzwyczajnej ds. Walki z Zachorowaniami Epidemicznymi

Czimkient, 15 I 1942 r.

Obecnych było 19 osób:

1. tow. Gorodeckij, Zast. Przewodniczącego Komitetu Wykonawczego Rady Obwodowej
2. tow. Kuroczkin, Przewodniczący Komitetu Wykonawczego Rady Miejskiej
3. tow. Makarowa, Kierownik Obwodowego Wydziału Zdrowia
4. tow. Buczackij, Obwodowy Inspektor ds. Szpitali
5. tow. Łapina, Obwodowy Państwowy Inspektor Sanitarny
6. tow. Wowsjanikier, Epidemiolog Obwodowego Wydziału Zdrowia
7. tow. Riabickij, Kierownik Miejskiego Wydziału Zdrowia
8. tow. Liebiediew, Naczelnik Obwodowego NKWD
9. tow. Nikołajew, Przedstawiciel Ministerstwa Zdrowia i Rady Komisarzy Ludowych Kazachskiej SRR
10. tow. Wiesna, Przedstawiciel Ministerstwa Zdrowia i Rady Komisarzy Ludowych Kazachskiej SRR
11. prof. Olieufiew, Sztab Środkowo-Azjatyckiego Okręgu Wojskowego
12. tow. Burbiełło, Lekarz Garnizonowy miasta Czimkient
13. tow. Kunin, Lekarz Wojskowy 1 rangi Środkowo-azjatyckiego Okręgu Wojskowego
14. tow. Nastina, Epidemiolog Miasta Czimkient
15. tow. Somcow, Nauczyciel edukacji sanitarnej
16. tow. Lisicin, Obwodowy Wydział Komunalny
17. tow. Pasternak, Inżynier Miejskiego Wydziału Komunalnego
18. tow. Małkin, Punkt Ewakuacyjny
19. tow. Kirkina, Kierownik Przychodni

Przewodniczący (Gorodeckij)
Sekretarz ( Wowsjanikier)

Plan dnia
Informacja o sytuacji epidemicznej w obwodzie, tow. Makarowa, Kierownik Obwodowego Wydziału Zdrowia.
Wykonanie decyzji Komisji Nadzwyczajnej „O pracy łaźni komunalnych w rejonach” z dn. 9 I 42 r.

Wysłuchano
Tow. Makarowa - Informacja o sytuacji epidemicznej w obwodzie:
Sytuacja epidemiczna w obwodzie jest w dalszym ciągu niezadowalająca. Nie wszystkie rejony podają codzienne liczby zachorowań. Dane te przekazuje tylko 11 rejonów. Szczególnie źle jest w mieście Czimkiencie, rejonach lengierskim, szaulderskim, dżuwalińskim, aryskim, sajramskim. Nie sygnalizują następujące rejony: bostandycki, kieleski, sary-agaczewski, tiulkubaski, frunzeński. Brak raportu o chorych na tyfus plamisty z Czimkentu, nie udaje się osiągnąć 100% hospitalizacji chorych na tyfus plamisty. Środkami na zapewnienie dodatkowych łóżek dysponujemy. Źle wygląda sprawa z wyposażeniem. Brak benzyny.
[brak stron]

Postanowiono.

Zobowiązać Rejonowe Komisje Nadzwyczajne:

• a) dokładnie zbadać nowe przypadki zachorowań na tyfus plamisty, winnych pociągnąć do surowej odpowiedzialności;
• b) wyszukać w sieci handlowo-magazynowej maszynki i nożyczki do strzyżenia włosów i przekazać je do dyspozycji Rejonowych Wydziałów Zdrowia, do rozdysponowania pomiędzy szpitale i punkty ewakuacyjne;
• c) zapewnić zwiększenie produkcji grzebieni i szczotek do włosów;
• d) przystąpić do organizacji p.epidemicznej bazy materialnej, zmobilizować środki transportu i inne dla obsługi chorych i prowadzenia działań przeciwepidemicznych;
• e) niezwłocznie zorganizować całodobową pracę łaźni w Czimkiencie, Turkiestanie i os. Aryś, w pozostałych rejonach – dwuzmianową;
• f) zapewnić ścisłą ścisłą kontrolę przyjeżdżających koleją, zakwaterowanie prowadzić tylko po przejściu zabiegów sanitarnych.

1. Zorganizować obchody domostw badając mieszkańców w celu wykrycia chorych z gorączką i niezdiagnozowanych. Chorych z gorączką hospitalizować, a następnie wykonać zabiegi sanitarne ogniska choroby i kontaktów.
2. Zobowiązać instytucje handlowe do zorganizowania przy łaźniach wiejskich sprzedaży mydła do mycia, po 25 g na osobę.
3. Polecić Rejonowym Komisjom Nadzwyczajnym niezwłocznie przesłać protokoły posiedzeń i skład osobowy komisji.
4. Wprowadzić codzienne telegraficzne przesyłanie do Obwodowego Wydziału Zdrowia informacji o nowych przypadkach zachorowań na: tyfus plamisty i brzuszny, dezynterię z podaniem [liczby] hospitalizowanych.
5. Przewodniczącego Szaulderskiego Rejonowego Komitetu Wykonawczego wezwać na dzień 19 I godz. 10 rano, na posiedzenie Obwodowej Komisji Nadzwyczajnej.
6. Przewodniczących rad rejonowych i kierownictwo zakładów komunalnych zobowiązać do zapewnienia ciągłej, codziennej pracy łaźni, tak zaplanowanej, aby mieszkańcy centrów rejonu i osiedli robotniczych mieli możliwość mycia się w łaźni nie rzadziej, niż 3 razy w miesiącu. Sporządzenie wykazu grafików i godzin pracy łaźni i zaopatrzenie w opał zapewniające ciągłą pracę łaźni spoczywa na Rejonowych Komisjach Nadzwyczajnych Rejonowych Komitetów Wykonawczych. Czas na sporządzenie do 25 I 42 r.
7. Zobowiązać Przewodniczących Komitetów Wykonawczych rejonów sajramskiego i szaulderskiego do zakończenia budowy łaźni w centrach rejonów i ich wprowadzenia do eksploatacji [do dn.] 25 I 42 r.
8. Zobowiązać kierownika Biura Organizacyjnego Rady Obwodowej [?] rejonu kirowskiego, tow. Ałgimbajewa do wyszukania i wyposażenia pomieszczenia na potrzeby łaźni o przepustowości 10-12 osób na godz. Termin ukończenia prac 25 I 42 r.
9. Zobowiązać Przewodniczących Komitetów Wykonawczych Rejonowych Rad Delegatów Robotniczych do budowy przy łaźniach komunalnych w centrach rejonów prostych urządzeń dezynfekcyjnych - „woszebojek” na 12-15 kompletów, w rejonach: kyzył-kumskim, kirowskim, lengierskim, karataskim, pachta-aralskim, sary-agaczewskim, sajramskim, tiulkubaskim, czajanowskim, frunzeńskim, szaulderskim. Termin wykonania 25 I 42 r.
10. Na koszt instytucji zbudować [proste urządzenia dezynfekcyjne] w osiedlach robotniczych:

• Lengier Ugol`, przy łaźni rady osiedla na koszt Zarządu Rejonowego – do 25 I 42 r.
• Iljiczewka, przy łaźni Sowchozu Pachta-Arał na koszt sowchozu, polecając jednocześnie Komisji Nadzwyczajnej Rejonu Kirowskiego opracować plan zabiegów sanitarnych robotników i pracowników sowchozu.

[Brak dalszego ciągu. Maszynopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]

AOSz. F. 134,op. 1, sw. 12, d. 79, s. 7-11