„Chciałabym/chciałbym choć raz odwiedzić miejsce, gdzie pochowani są moi rodzice, dziadkowie, krewni” - to zdania pojawiało się bardzo często podczas zbierania zesłańczych relacji. Wiele osiedli specjalnych, w których osiedlano deportowanych, powstało na potrzeby osiedlenia zesłańców i wyrębu lasu. Po amnestii w sierpniu 1941 roku większość z nich opustoszała. Część baraków rozebrano, inne wykorzystywane były przez leśników i myśliwych. Nie prowadzą tam żadne drogi, a czas nieubłaganie zaciera ślady… Pozostaje ludzka pamięć.
Janusz Kobryń
 |
| Dawne osiedle specjalne Pantyj, rej. lenski, obwód archangielski |
 |
Cmentarz w dawnym osiedlu specjalnym Pantyj, rej. lenski, obwód archangielski
|
 |
Cmentarz w dawnym osiedlu specjalnym Pantyj, rej. lenski, obwód archangielski
|
 |
| Dawne osiedle specjalne Ust`-Oczeja, rejon lenski, obwód archangielski |
 |
| Dawne osiedle specjalne Bierdiszycha, rejon lenski, obwód archangielski |
 |
| Dawne osiedle specjalne Kuimka, rejon lenski, obwód archangielski |
 |
| Cmentarz w osiedlu specjalnym Dżept, rej. syktywdyński, Republika Komi |
 |
| Cmentarz Szojna-Jag, rej. syktywdyński, Republika Komi |
 |
| Cmentarz w osiedlu specjalnym Korża, rej. priłużski, Republika Komi |
 |
Cmentarz w osiedlu specjalnym Czesjol, rej. priłużski, Republika Komi
|
 |
| Upamiętnienie ofiar represji - kaplica w Syktywkarze, Republika Komi. W sarkofagach obok kaplicy złożono ziemię z obozowych cmentarzy. |
