Raport o skierowanych do pracy i nauki wychowankach Domu Dziecka №4 w Turkiestanie

Skierowani do pracy i nauki w roku szkolnym 1942-1943. Dom Dziecka №4 w Turkiestanie

1. Szkoła Pedagogiczna – 4
2. FZO Łączności, Czimkient – 2
3. Wojskowa Specjalna Szkoła Morska – 2
4. Szkoła Mechanizacji – 35
5. RKKA – 2
6. FZO Aczysaj – 17
7. ŻDU (Szkoła Kolejowa) – 18

Razem 80

[Rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]

AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 278, d. 3461, s. 279.

Dom dziecka - potwierdzenie otrzymania materiałów szkolnych z sierpnia 1944 r.

Zgodnie z przydziałem Obwodowego Wydziału Oświaty Ludowej z Kazachstańskiego Zarządu Handlu Książkami 7 sierpnia 44 r. otrzymano:

• atrament – 5 tabletek
• ołówków grafitowych 60 szt.
• kredek czerwonych 100 szt.
• piór 400 szt.
• zeszytów 400 szt.
• piór z trzciny 200 szt.
• gumek 50 szt.

[Rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 278, d. 3461, s. 165

Lista niektórych nazwisk wychowanków Domu Dziecka №4 w Turkiestanie

Lista nazwisk wychowanków Domu Dziecka №4 w Turkiestanie w roku szkolnym 1942/1943, co do których można przypuszczać, że są to dzieci deportowane - obywatele polscy. Umieściłem tam taż kilka nazwisk dzieci zmarłych tamże - być może jest to ostatni ślad ich istnienia. Dane wychowanków zawarte w księdze nie są kompletne - często brakuje imienia ojca (otcziestwa) i roku urodzenia. Dzieci w większości przekazywane były do domów dziecka z izb dziecka i rejonowych wydziałów NKWD. Lista obejmuje 618 nazwisk, odnotowano 27 ucieczek, 14 dzieci przekazano rodzicom i rodzinom zastępczym. 

• Bergholz Chana, 1934, przekazana do Polskiego Domu Dziecka;
• Biergholz Fela Ignatiewna, 1928, [być może Bergholz Fela c. Ignacego]; przekazana do Polskiego Domu Dziecka;;
• Besfamilijnyj Anatolij, 1935;
• Bielikowa Aleksandra Siemionowna, 1928, zmarła 27 XI 1942;
• Bin Etla, 1936;
• Bojarskaja Lidia [być może Bojarska Lidia];
• Brandt Iosif Chaimowicz, 1932, [być może Brandt Józef s. Chaima, IR: Brandt Chaim, 1891, aresztowany 1940 w obw. lwowskim];
• Brandt Mojsiej Chaimowicz, 1930, j.w.
• Chil Lilja Pietrowna, 1929, [być może Chil Lila c. Piotra];
• Cyganok Andriej Timofiejewicz, 1929, [być może Cyganek Andrzej s. Tymofieja];
• Fiejdis Sołomon, 1929, [być może Fejdis Salomon];
• Fieldman Jurij Iosifowicz, 1929, [być może Feldman Jerzy s. Józefa];
• Fierdman Sofia Borisowna, 1927, [być może Ferdman Zofia c. Borysa];
• Fiszgolc Frima Michaiłowna, 1929, [być może Fiszgolc/Fiszgold Frima c. Michała];
• Ginzburg Grigorij, 1933;
• Gorowiec Aleksandr Kalinowicz?, 1930, [być może Gorowiec Aleksander s. Kazimierza];
• Grabowskij Paweł Pietrowicz, 1927, [być może Grabowski Paweł s. Piotra, IR: Grabowski Piotr, 1907, deportowany do obw. archangielskiego, Kotłas];
• Grinkiel Lidia, 1934;
• Grinkiel Ojza, 1934, zmarł 10 XII 1942;
• Ira [Irena] lat 6;
• Kapustinskij Władymir Michajłowicz, 1929 [być może Kapuściński Włodzimierz s. Michała];
• Kleś Nikołaj, 1935;
• Kostiuszko Władymir Siergiejewicz, 1930 [być może Kościuszko Włodzimierz s. Siergieja];
• Kowalierskaja Łuiza Ignatiewna, 1930 [być może Kowalewska Luiza c. Ignacego];
• Kulikowskij Boris Fiodorowicz, 1930 [być może Kulikowski Borys s. Fiodora];
• Linder Chaja, 1933;
• Litwinienko Anatolij, 1929,  [być może Litwinienko Anatol];
• Ładowskij Anatolij, 1930 [być może Ładowski Anatol];
• Majskij Igor, 1934, zmarł 1 IX 1942 r.;
• Niedzielskij Wiktor Dmitrijewicz, 1931, [być może Niedzielski Wiktor s. Dymitra];
• Niewiedomyj Gieorgij Wasiliewicz, 1928;
• Niewiedomyj Nikołaj, 1930;
• Niewiedomyj Paweł Wasiliewicz;
• Niewiedomyj Władisław Stiepanowicz;
• Olewson Mojsiej Jefriemowicz, 1931, [być może Olewson Mojsiej/Mojżesz s. Efrema]
• Ostrowskij Jewgienij Iwanowicz, 1930, [być może Ostrowski Eugeniusz s. Jana];
• Osyka Maria Pawłowna, 1928, [być może Osika Maria c. Pawła];
• Pietrowskaja Marina Jakowlewna, 1931, [być może Piotrowska Maria c. Jakuba];
• Pietruszynskij Piotr Michajłowicz [być może Pietruszyński Piotr s. Michała];
• Polianskij Michaił Siemionowicz, 1930, zmarł 2 VIII 1942;
• Prichod`ko Aleksandra, 1928, [być może Prichodko Aleksandra];
• Puchalskij Władimir Bolesławowicz, 1932, [być może Puchalski Włodzimierz s. Bolesława];
• Rondel Izja, 1935;
• Rozanowskij Alfried Eduardowicz, [być może Rozanowski/Różanowski Alfred s. Edwarda], przekazany ojcu 27 VI 1942 r.;
• Sajka Władymir, 1931, [być może Sajka/Sajko Włodzimierz];
• Szejnwald Sziwa Iljiczna, 1927, [być może Szejnwald Sziwa c. Ilji];
• Szichman Aleksandra Andriejewna, 1930, [być może Szychman Aleksandra c. Andrzeja];
• Szif Cina Lwowna, 1931, [być może Szif Cyna c. Lwa];
• Szulkin Cała Zusiewna [być może Szulkin Cala c. Zusi];
• Taranow Anatolij, 1935, zmarł 15 XI 1942 r.;
• Tramarienko Jekatierina, 1930, zmarła 21 X 1942 r.;
• Trykisza Jewa Grigoriewna, 1928, [być może Trykisza Ewa c. Grzegorza];
• Trykisza Olga Grigoriewna, 1929, [być może Trykisza Olga c. Grzegorza];
• Tułtajew Musaba, zmarł 14 IX 1942 r.;
• Zon/Zan Wiktor, 1928;

Żródło: Dietdom №4, g. Turkiestan, Kontrolnaja kniga za 1942 g. Rękopis w języku rosyjskim. Tłumaczenie/transkrypcja Janusz Kobryń

AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 278, d. 3461

Pismo w sprawie przeniesienia gabinetu RTG z dn. 8 VIII 1945 r.

Do Kierownika Południowo-Kazachstańskiego Obwodowego Wydziału Zdrowia

8 VIII 1945

Istniejący w Turkiestanie gabinet rentgenowski w ciągu całego roku 1945 w ogóle nie pracował z powodu braku energii elektrycznej, a w roku 1944 gabinet rentgenowski pracował 2-3 razy w miesiącu, w tym czasie wynagrodzenia cały czas były wypłacane. Budynek wymaga remontu kapitalnego, inaczej zawali się. Mieszkańcy i część pracowników medycznych słusznie podejmują kwestię przekazania gabinetu rentgenowskiego do Borysowki, gdzie TGŻD [Turkiestańska Kolej Górska] zapewnia nieprzerwane zasilanie energią elektryczną. Prócz tego można tam będzie prowadzić elektroterapię, naświetlania kwarcówką, kąpiele świetlne, diatermię itd. itp.

Rejonowy Komitet Wykonawczy sprzeciwia się przeniesieniu gabinetu rentgenowskiego do Borysowki [obecnie w granicach miasta Turkiestan] ale na razie nie ma widoków na to, że elektrownia w mieście będzie pracować, na razie nie ma, a co za tym idzie gabinet rentgenowski pracować nie będzie. Sytuacja w zakresie pomocy chirurgicznej jest w rejonie bardzo ciężka. W nagłych przypadkach operuje dr Tulnik [?] lekarz szpitala kolejowego, ale i w tych przypadkach z powodu braku oświetlenia elektrycznego chorzy koniecznie wymagający pilnej pomocy medycznej, nie mogą jej otrzymać w okresie od 9 wieczorem do 6-7 rano, a to mogłoby czasami uratować życie chorym. Wobec powyższego - dobrze byłoby utworzyć przy istniejącym w Borysowce szpitalu niewielki oddział chirurgiczny, na 8-10 łóżek, tym bardziej, że istnieją tam zakłady takie jak: Zakłady Bawełniane, Olejarnia, Lokomotywownia TGŻD. Narzędzia [chirurgiczne] można by pozyskać częściowo ze szpitala w Aczy-Saju i miasta [Szpitala Miejskiego] bez szkody dla tamtejszych chorych. Dla wcielenia tego planu w życie potrzebne są:
1. Zezwolenie Obwodowego Wydziału Zdrowia.
2. Dodatkowe środki i przydziały na wyposażenie.
3. Środki na remont i wymianę wyposażenia oddziału chirurgicznego oraz środki na remont pomieszczenia pod gabinet rentgenowski.

Prócz tego wszystkiego trzeba zapewnić miastu lekarza chirurga i lekarzy innych specjalności.

Kierownik Rejonowego Wydziału Zdrowia [podpis nieczytelny]


[Rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń] 

AOSz. F. 134, op. 1, sw. 13, d. 101, s.70

Protokół kontroli placówek medycznych kopalni Aczy-Saj w styczniu 1945 r.

Protokół

1945 rok, w dniach 19-23 stycznia ja, Sapaliec I.M., Kierownik Rejonowego Wydziału Zdrowia, wraz z Lekarzem Naczelnym Turkiestańskiego Ambulatorium Miejskiego, tow. Majpawską, Rejonowym Inspektorem Sanitarnym, tow. Musciewą D.D., podczas kontroli placówek medycznych kopalni w Aczy-Saju ustaliliśmy:

§ 1 Szpital
W dniu kontroli w szpitalu przebywało 72 chorych, w tym 56 dystrofików SK [kontyngentu specjalnego] i 4 zakaźnych.
Stan sanitarny całkowicie niedopuszczalny. Przyjmowani chorzy nie są poddawani wymaganym zabiegom sanitarnym, komora dezynfekcyjna przy szpitalu nie działa, pościel nie jest systematycznie poddawana dezynsekcji. Historie chorób są wprawdzie założone, ale wypełnione są w nich tylko dane osobowe i diagnoza, żadne informacje o przebiegu choroby nie są tam wpisywane, wskutek czego sprawdzenie prawidłowości diagnozy i leczenia staje się niemożliwe. Bielizna jest brudna, niektórzy chorzy nawet nie mają bielizny, a dystroficy są w swoich ubraniach. Podczas kontroli stanu bielizny ujawniono, że za rok 1944 występują duże braki: na przykład prześcieradeł, koszul, kalesonów itd. Ustalenie winnych braków i kradzieży jest niemożliwe, ponieważ wielokrotne polecenia Rejonowego Wydziału Zdrowia w sprawie wprowadzenia ewidencji inwentarza były ignorowane. W ciągu roku 1944 nikogo nie pociągnięto do odpowiedzialności. Wiele rzeczy spośród drobnego wyposażenia zostało zabranych przez byłego lekarza naczelnego i innych pracowników do użytku osobistego. Pomieszczenia ogrzewane są piecami elektrycznymi.


§ 2 Ambulatorium
Pomieszczenie ambulatorium w większej części zajęte jest przez kombinat jako szpital dla dystrofików kontyngentu specjalnego, a ambulatorium mieści się w trzech pokojach, poczekalnia i kabinet dentystyczny i laboratorium mieści się w jednej sali i pracują w tym samym czasie.
Rejestracja pacjentów ambulatorium prowadzona jest na kartach rejestracyjnych, ani przebieg choroby, ani leczenia, ani zwolnienia nie są zapisywane, brak jest nazwiska lekarza. Komisje lekarskie zwołuje się 3 razy w miesiącu. Wydawanie zwolnień lekarskich odbywa się bez kontroli, znalazłem przypadki wydawania zwolnień lekarskich bez dostatecznych przyczyn, a także przedłużania zwolnień bez posiedzeń komisji. Podczas kontroli protokołów posiedzeń komisji lekarskich z dn. 11 I 45 r. wykryłem, że spośród konsultowanych 34 osób, zwolnienie z pracy przedłużono 16 osobom bez dostatecznych ku temu przyczyn. Komisja ds. inwalidztwa – są przypadki przyznania grupy inwalidzkiej niezgodnie z diagnozą.
Narzędzia w gabinecie opatrunkowym nie są sterylizowane.

§ 3 Poradnia dziecięca
Poradnia dla kobiet z dziećmi znajdowała się w oddzielnym, specjalnie wydzielonym pomieszczeniu, ale z powodu braku pieców została przeniesiona do pomieszczenia ambulatorium, w którym przyjęcia dzieci i dorosłych prowadzone są razem, a kuchnia mleczna w ogóle nie pracuje z powodu odmowy przydziału produktów żywnościowych ze strony Rejonowego Wydziału Handlu.

Teren jest podzielony na rejony i do każdego, w celu prowadzenia obchodów domostw, przydzielony jest pracownik medyczny, mimo to prowadzone są one niestarannie. Przydzieleni do hoteli robotniczych pracownicy medyczni niejednokrotnie nie zwracają wystarczającym stopniu uwagi na wykrywanie chorych z gorączką i prowadzenie zabiegów sanitarnych w ogniskach infekcji.

Kadra medyczna nie jest racjonalnie wykorzystana.

Kierownik Rejonowego Wydziału Zdrowia

Rejonowy Państwowy Inspektor Sanitarnych

Lekarz Naczelny


[Rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 134, op. 1, sw. 13, d. 101, s.64-65.

Raport w sprawie dystrofików w obwodzie turkiestańskim

Do Zastępcy Przewodniczącego Komitetu Wykonawczego Obwodowej Rady Delegatów Robotniczych tow. Toporowa.

Raport

Według informacji otrzymanej od Zast. Kier. Turkiestańskiego Rejonowego Wydziału Zdrowia, tow. Sorołyk [?], wśród kontyngentu specjalnego znajdującego się w kołchozach wykryto dużą ilość dystrofików, zarówno wśród ludności dorosłej, jak i dzieci. Wszystkie szpitale są przepełnione, a w dziecięcych trzeba kłaść po dwoje-troje dzieci do jednego łóżka. Doprowadziło to do takiej sytuacji, że chorych nie ma już gdzie kłaść.
Obwodowy Wydział Zdrowia przysłał do Turkiestanu lekarza z Czimkientu, ale instytucje rejonowe nie podejmują żadnych działań.
Proszę Was o wydanie polecenia aby dla dystrofików zorganizowano specjalne internaty. Dzieci z domów dziecka nie kierować do szpitali, a zorganizować żywienie zwiększonymi racjami na miejscu.
Obsługę medyczną na miejscu zapewnimy.

Zastępca Kierownika Obwodowego Wydziału Zdrowia - Brodskaja

[Niedatowany rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 134, op. 1, sw. 13, d. 101, s.55

Pismo z dn. 6 VIII 1945 r. w sprawie katastrofalnego stanu budynku RTG w Turkiestanie

Do Kierownika Obwodowego Wydziału Zdrowia, dr. Krybickiego

Raport

Niniejszym informuję Was, że w Turkiestanie działa gabinet rentgenowski. W budynku gabinetu rentgenowskiego w ciągu ostatnich 3-4 lat prowadzony był remont kapitalny. W zeszłym roku wewnątrz gabinetu powstała szczelina i odchyliły się dwie ściany. W tym samym roku osobiście zwracałam się do Rejonowego Wydziału Zdrowia, Rejonowego Komitetu Wykonawczego, Rady Miejskiej, Miejskiego Wydziału Komunalnego – ale bez żadnego efektu. Moim zdaniem i zdaniem głównego brygadzisty budynek gabinetu rentgenowskiego wkrótce się zawali. Rada Miejska obiecała przysłać technika, aby ten skontrolował budynek, ale minęło już 6 miesięcy i technika nie ma, środków [na remont] nie przydzielono.

Proszę Was o spowodowanie aby zabrano aparat rentgenowski z budynku, albo też polecono Rejonowemu Wydziałowi Zdrowia przeznaczyć środki na remont kapitalny.

Technika rentgenowskiego nie ma, pielęgniarka, która go zastępowała odmawia pracy w charakterze technika rentgenowskiego.

W zeszłym roku w planie finansowym nie było środków na stróża i całe szkło [okienne] wyniesiono, tak więc budynek nie jest oszklony i nie ma środków na szklenie, ponieważ w planie finansowym na potrzeby gabinetu rentgenowskiego wydzielono tylko 100 rubli na wydatki administracyjne.

Kierownik gabinetu rentgenowskiego [podpis nieczytelny]

6 VIII 1945 r.
[Rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 134, op. 1, sw. 13, d. 101, s.41

Skarga dotycząca warunków pracy inspektora sanitarnego w Aczysaju z 30-05-1945

Do Kierownika Turkiestańskiego Rejonowego Wydziału Zdrowia

kopia do Kierownika Obwodowego Wydziału Zdrowia dr. Kierbickiego

Podanie

Po mianowaniu przez Kierownika Obwodowego Wydziału Zdrowia i zgodnie z rozkazem Państwowego Inspektora Sanitarnego Kopalni Aczysaj pracuję od dnia 5 V br., a 3 V przyjechałam na Wasze polecenie z rejonu czajanowskiego. Mimo to, zostałam przez Was mianowana na stanowisko z dniem 5 V, co uważam za niezgodne z prawdą i proszę o naliczenie wypłaty od 3 V. Ponadto: odeszłam ze stanowiska Państwowego Inspektora Sanitarnego w rejonie czajanowskim i zostałam wyznaczona na stanowisko w Aczysaju rozkazem Czajanowskiego Wydziału Zdrowia w dniu 13 IV, mimo to, do dnia 27 IV, nie rozliczono się ze mną i wyjechałam w Czajanu dopiero 27 IV nie doczekawszy się rozliczenia. W rezultacie nie zapłacono mi za 3 dni w kwietniu i 4 dni w maju – ani Czajanowski Rej. Wydz. Zdrowia, ani Turkiestański. Pytanie, czy wynagrodzenie pieniężne pracownika, który zwalnia się w związku ze skierowaniem go na mocy rozkazu do pracy w innym rejonie, jest stratą? A może w końcu doczekam się takiego gestu – i zaliczą mi dni stracone na drogę z Czajanu do Turkiestanu?

Po drugie: po przyjeździe tu, do Aczysaju, dostaję tylko 500 g chleba i kartki na cukier i tłuszcz. Nie ma tu jeszcze mojej rodziny i jestem zmuszona żywić się w stołówce, a kartek na stołówkę wystarcza tylko na 18 dni. Pytam się więc: czym powinnam się żywić w pozostałe dni? A jeśli sprowadzę tu swoją rodzinę, to też nie rozwiąże sytuacji ponieważ, jeśli żyć uczciwie to żywienie jest niewystarczające.

Ciekawi mnie odpowiedź na pytanie: czy pracownicy medyczni są w Aczysaju w ogóle potrzebni? Warunków żadnych nie stworzono. Moja praca jest odpowiedzialna i cały czas jestem narażona na choroby zakaźne i od dnia przyjazdu pracuję przy likwidacji ogniska tyfusu brzusznego. Do zrobienia jest tu dużo, ale jeśli pracuje się uczciwie, to się nie wyżyje. Do tego wszystkiego nie mam pieniędzy, ani kopiejki, a wypłata z rej. wydziału zdrowia wypłacana jest, jak Wam już wiadomo, skrupulatnie! Jak mam dalej żyć?

Jeśli jestem Wam potrzebna jako pracownica, to proszę przedyskutować z dyrektorem Kombinatu i kierownikiem punktu medycznego kwestię umożliwienia mi egzystencji tzn. zwiększenia racji żywnościowych, zapewnienia środków materialnych i chociaż minimalnego wyposażenia w środki ochronne. W przypadku, gdy nie otrzymam tego, o co proszę, zmuszona będę do rezygnacji z pracy w swoim zawodzie i wyjazdu z Aczysaju, albo zatrudnienia się na jakimś wydziale w kopalni, przynosząc tym samym szkodę w zakresie ochrony zdrowia.

30 V 1945 r.

Państwowy Inspektor Sanitarny Kopalni Aczysaj, Maksymowa

AOSz. F,134, op.1, sw. 13, d. 101, s. 28.

[Rękopis w jezyku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]

Protokół posiedzenia Turkiestańskiej Rejonowej Komisji Nadzwyczajnej z 1 VI 1942 r.

Protokół № 14 posiedzenia Turkiestańskiej Rejonowej Pełnomocnej Przeciwepidemicznej Komisji Nadzwyczajnej

Turkiestan, 1 VI 1942 r.

Obecni członkowie komisji, towarzysze:

Kałdybajew – Przewodniczący Komisji

Saparow — Przewodniczący Rady Miejskiej

Akułow – Naczelnik Rejonowego Wydziału Milicji NKWD

Sokolec – Kierownik Rejonowego Wydziału Zdrowia

Zaproszeni:

1. Rozenfeld – Dyrektor Rejonowego Kombinatu Przemysłowego

2. Babadżanow – Kierownik Miejskiego Wydziału Komunalnego

3. Dipaczew [?] - Zast. Przewodniczącego Komitetu Wykonawczego Rejonowej Rady Delegatów Robotniczych

4. Bojarskaja – Kierownik Szpitala Miejskiego

5. Michachowicz - lekarz Szpitala Dziecięcego

6. Dudko - lekarz Szpitala Miejskiego

7. Jewsiejewa – Rejonowy Lekarz Dziecięcy

8. Wajsnam…? - Artel „Chlebpiek”

Plan posiedzenia:

1. O sytuacji sanitarno-epidemiologicznej rejonu i działaniach związanych z wykonaniem rozkazu Pełnomocnika Państwowego Komitetu Obrony № 4, (referują Sokolec i Jewsiejewa).

   Wysłuchawszy sprawozdania Kierownik Rejonowego Wydziału Zdrowia, tow. Sokolec, i Rejonowego Lekarza Dziecięcego, tow. Jewsiejewej, Komisja Nadzwyczajna zauważa, że stan sanitarny miasta, [osiedli] Borysowka i Aczysaj w dalszym ciągu jest niezadowalający. Protokoły i mandaty nakładane przez Państwową Inspekcję Sanitarną, nie dały należytego rezultatu. Kierownictwo Miejskiego Zakładu Komunalnego, przewodniczący komitetów wykonawczych w aułach [wsiach], kierownictwo przedsiębiorstw i instytucji nie prowadzą systematycznego sprzątania i utrzymywaniem należytego stanu sanitarnego, w wielu kołchozach nie zakończono budowy łaźni i komór dezynfekcyjnych [woszebojek].

   Działania oświatowe dotyczące walki z infekcjami żołądkowo-jelitowymi prowadzone są w sposób niedostateczny. Obwodowy Wydział Handlu, Rejonowa Spółdzielnia Spożywców i Rejonowy Wydział Handlu w niedostatecznym stopniu zajmują się zaopatrzeniem placówek dziecięcych i zakładów opieki zdrowotnej w produkty żywnościowe, zwłaszcza dietetyczne, co wpływa na jakość leczenia i stopień wykorzystania łóżek. Dział Opału Miejskiego Komitetu Wykonawczego w ogóle nie zaopatruje zakładów opieki zdrowotnej w opał.

   Szczepienia przeciwko tyfusowi brzusznemu na 1 VI wykonano w 100%, przeciwko dezynterii w 122%. Plan przyjęty przez Obwodowy Wydział Zdrowia opiera się na wskazaniach przyjętych na posiedzeniu Pełnomocnej Przeciwepidemicznej Komisji Nadzwyczajnej.

Postanowiono:

Uznać za konieczne zachowanie istniejącego stanu łóżek w mieście, w ilości 60, do dnia 1 VI 42 r. likwidując wszystkie inne. W osiedlu Borysowka utworzyć szpital dla dorosłych z infekcjami żołądkowo-jelitowymi, na 60 łóżek, a także dla dzieci - na 40 łóżek, przy szpitalu Turkiestańskiej Górskiej Linii Kolejowej. W mieście na 40 łożek, w Aczysaju na 28 łóżek, zwrócić się do Obwodowego Wydziału Zdrowia o zatwierdzenie wymienionej ilości łóżek.

W związku z całkowitym brakiem pościeli i niedostateczną ilością bielizny w placówkach leczniczych (Szpital Dziecięcy, Szpital Miejski, Szpital TGLK i Szpital w Aczysaju należy zwrócić się do wydziałów zdrowia w obwodzie i rejonie o zapewnienie powyższego.

Zwrócić się do Obwodowej Komisji Nadzwyczajnej w sprawie zaopatrzenia placówek leczniczych w żywność (zwłaszcza dietetyczną).

1. Zobowiązać wszystkich przedstawicieli rad osiedlowych, komitetów wykonawczych, kołchozów do zakończenia budowy łaźni i komór dezynfekcyjnych [woszebojek] do dnia 25 VII, wprowadzić porządek sanitarny, zarówno w miejscach publicznych, na posesjach prywatnych, domach, podwórzach, wyremontować i wyczyścić wszystkie studnie i kanały [z wodą], studnie nakryć pokrywami, studnie do użytku zbiorowego wyposażyć w ocynkowane wiadra.

2. Zobowiązać kierownictwo wszystkich przedsiębiorstw i instytucji do wprowadzenia porządku sanitarnego, zapewnienia pracownikom wody przegotowanej i chłodnej dobrej jakości wody pitnej, w tym celu zaopatrzyć się w beczki z pokrywami i kranami – termin wykonania do 15 VII.

3. Rejonowemu Wydziałowi Zdrowia nakazuje się w ciągu 10 dni skontrolować stan sanitarny stołówek, bufetów, sklepów, winnych naruszeniom wymogów sanitarnych przekazać Prokuratorowi Rejonowemu w celu pociągnięcia do odpowiedzialności karnej. Termin wykonania 30 VI 1942 r.

4. Prokuratorowi Rejonowemu polecić aby pociągał do odpowiedzialności karnej kierownictwo kołchozów, zakładów pracy, instytucji, a także osoby fizyczne winne naruszeniom reżimu sanitarnego i nie przestrzeganiu przepisów sanitarnych.

5. Nakazać Rejonowemu Wydziałowi Zdrowia kontrolę stanu budowy łaźni i komór dezynfekcyjnych [woszebojek] w rejonie, odnośnie winnych sporządzić protokoły o niewypełnieniu punktu 1 niniejszego postanowienia i nie zaopatrzenia łaźni w opał. Protokoły te przekazać Prokuratorowi Rejonowemu. Termin wykonania 25 czerwca.

6. Prokuratorowi Rejonowemu polecić aby pociągnął do odpowiedzialności winnych niezakończenia budów łaźni i komór dezynfekcyjnych [woszebojek] pod zarzutem przerwania działań przeciwepidemicznych. Termin do 25 VII.

7. W celu okazania kołchozom pomocy w budowie łaźni i komór dezynfekcyjnych [woszebojek] skierować do kołchozów w rejonie tow. Błagowidowa, a do kołchozów położonych w obrębie miasta tow. Poljakowa, polecić im aby wyjechali niezwłocznie po skierowaniu przez Rejonowy Wydział Zdrowia.

8. Zobowiązać Rejonową Spółdzielnię Spożywców, Obwodowy Wydział Handlu i Rejonowy Wydział Handlu aby w pierwszej kolejności zapewnili pełne zaopatrzenie w produkty żywnościowe żłobkom i placówkom leczniczym, zwłaszcza w produkty dietetyczne. Codziennie z posiadanych przydziałów wysyłać po 80 l mleka i 20 kg twarogu. Termin wykonania 3 VI 42 r. [dopisek ręczny] Rejonowy Wydział Zdrowia.

9. Rejonowy Kombinat Przemysłowy zobowiązać do zaopatrywania w owoce i soki w pierwszej kolejności żłobków i placówek leczniczych, według zapotrzebowania wydziału zdrowia. Odpowiedzialny – tow. Rozenfeld.

10. Pomieszczenia przy ulicy Karola Marksa № 3a przydzielić poradni dla kobiet. Lekarce, tow. Kasiejewej, niezwłocznie przydzielić wymienione pomieszczenia.

11. Pomieszczenia czasowo zajmowane przez poradnię dziecięcą przydzielić ambulatorium profilaktyki dziecięcej. Polecić lekarzowi, tow. Frenkelowi, niezwłocznie zająć te pomieszczenia.

12. Pomieszczenia dawnej apteki przy ulicy Karola Marksa № 7 przydzielić Rejonowemu Wydziałowi Zdrowia z przeznaczeniem na szpital tymczasowy.

13. Zobowiązać Miejski Zakład Komunalny i Dział Opału Miejskiego Komitetu Wykonawczego do zaopatrzenia w węgiel i drewno dwóch placówek leczniczych i placówek dziecięcych – wg zapotrzebowania wydziałów zdrowia - rejonowego i miejskiego. Transport opału rozpocząć niezwłocznie. Termin wykonania 10 dni. Odpowiedzialni towarzysze Babadżanow i Omarow.

14. Zobowiązać dyrektora Rejonowego Kombinatu Przemysłowego wdrożyć produkcję basenów dla chorych. Z bazy zaopatrzenia technicznego zabrać 300 szt tarcicy na rzecz działań przeciwepidemicznych.

15. Zobowiązać kierownika zaopatrzenia sklepów [Kombinatu] „Aczpolimietałł”, tow. Bajsietienowa [?] do wydania dla utworzonego szpitala 200 szt filiżanek lub kubków. Odpowiedzialny – tow. Moroz. Termin 2 czerwca br.

16. Z zasobów Zakładów Bawełnianych przydzielić 300 litrów benzyny na cele działań przeciwepidemicznych. Odpowiedzialny – tow. [nieczytelne]. Termin do 5 VI.

17. Zobowiązać dyrektora Kopalni Chantagi, tow. Klimowa [?], do przygotowania dla celów przeciwepidemicznych 30 ton wapna i przekazania go do dyspozycji Komisji Nadzwyczajnej. Termin do 30 VI br.

18. Zobowiązać Kierownika Ruchu TGLK, tow. Silienkowa, do zapewnienia transportu wapna ze st. Chantagi do st. Turkiestan. Termin 20 VI 1942 r.

19. Zobowiązać Rejonowy Wydział Transportu do zapewnienia transportu wapna ze st. Turkiestan do miasta [Turkiestan, odległość ta wynosiła ok. 5 km]. Termin 20 VI 42 r.

20. Zobowiązać dyrektora cegielni Kombinatu „Aczpolimietałł” do wydania 8000 szt. palonej cegły do budowy komór [woszebojek]. Termin 15 VI 1942 r.

21. Zobowiązać Artel „Chlebopiek” do przygotowania niezbędnej ilości sucharów z białego pieczywa – według wytycznych Miejskiego Wydziału Zdrowia.

22. Zobowiązać tow. Chworowa do zarezerwowania 600 kg suszonych owoców na potrzeby palcówek medycznych. Wydawać według wskazań przewodniczącego komisji. Termin 4 VI br.

23. Zobowiązać kierownictwo wszystkich punktów lekarskich i punktów [felczerskich?] aby nie rzadziej niż co 5 dni objeżdżali oni swoje rejony działania w celu systematycznej i dokładnej obserwacji sytuacji epidemiologicznej niezwłocznie sygnalizując nieprawidłowości rejonowemu wydziałowi zdrowia.

24. Zobowiązać przewodniczących miejskich, osiedlowych, wiejskich komitetów wykonawczych aby w terminie 7 dni, siłami mieszkańców uporządkować teren całego rejonu.

25. Zezwolić Miejskiemu Wydziałowi Komunalnemu na pracę łaźni № 1 w godzinach od 12 do 19 wieczorem.

26. Zobowiązać Miejski Wydział Komunalny na zmianę pracę łaźni № 2 na potrzeby punktu sanitarnego. Odpowiedzialny tow. Babadżanow.

27. Zobowiązać Naczelnika Rejonowego Wydziału Milicji NKWD, tow. Akułowa, do nasilenia kontroli stanu sanitarnego podwórzy, ulic, targowisk, placów i klatek schodowych, pociągając do odpowiedzialności winnych naruszeniom stanu sanitarnego.

Przewodniczący Pełnomocnej Przeciwepidemicznej Komisji Nadzwyczajnej (Kałdybajew)

[Maszynopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOsz. F. 134, op.1, sw. 12, d. 79, s. 66-67

Protokół Komisji Przeciwepidemicznej z 15 I 1942 r.

Protokół № 3 posiedzenia Południowo-Kazachstańskiej Obwodowej Komisji Nadzwyczajnej ds. Walki z Zachorowaniami Epidemicznymi

Czimkient, 15 I 1942 r.

Obecnych było 19 osób:

1. tow. Gorodeckij, Zast. Przewodniczącego Komitetu Wykonawczego Rady Obwodowej
2. tow. Kuroczkin, Przewodniczący Komitetu Wykonawczego Rady Miejskiej
3. tow. Makarowa, Kierownik Obwodowego Wydziału Zdrowia
4. tow. Buczackij, Obwodowy Inspektor ds. Szpitali
5. tow. Łapina, Obwodowy Państwowy Inspektor Sanitarny
6. tow. Wowsjanikier, Epidemiolog Obwodowego Wydziału Zdrowia
7. tow. Riabickij, Kierownik Miejskiego Wydziału Zdrowia
8. tow. Liebiediew, Naczelnik Obwodowego NKWD
9. tow. Nikołajew, Przedstawiciel Ministerstwa Zdrowia i Rady Komisarzy Ludowych Kazachskiej SRR
10. tow. Wiesna, Przedstawiciel Ministerstwa Zdrowia i Rady Komisarzy Ludowych Kazachskiej SRR
11. prof. Olieufiew, Sztab Środkowo-Azjatyckiego Okręgu Wojskowego
12. tow. Burbiełło, Lekarz Garnizonowy miasta Czimkient
13. tow. Kunin, Lekarz Wojskowy 1 rangi Środkowo-azjatyckiego Okręgu Wojskowego
14. tow. Nastina, Epidemiolog Miasta Czimkient
15. tow. Somcow, Nauczyciel edukacji sanitarnej
16. tow. Lisicin, Obwodowy Wydział Komunalny
17. tow. Pasternak, Inżynier Miejskiego Wydziału Komunalnego
18. tow. Małkin, Punkt Ewakuacyjny
19. tow. Kirkina, Kierownik Przychodni

Przewodniczący (Gorodeckij)
Sekretarz ( Wowsjanikier)

Plan dnia
Informacja o sytuacji epidemicznej w obwodzie, tow. Makarowa, Kierownik Obwodowego Wydziału Zdrowia.
Wykonanie decyzji Komisji Nadzwyczajnej „O pracy łaźni komunalnych w rejonach” z dn. 9 I 42 r.

Wysłuchano
Tow. Makarowa - Informacja o sytuacji epidemicznej w obwodzie:
Sytuacja epidemiczna w obwodzie jest w dalszym ciągu niezadowalająca. Nie wszystkie rejony podają codzienne liczby zachorowań. Dane te przekazuje tylko 11 rejonów. Szczególnie źle jest w mieście Czimkiencie, rejonach lengierskim, szaulderskim, dżuwalińskim, aryskim, sajramskim. Nie sygnalizują następujące rejony: bostandycki, kieleski, sary-agaczewski, tiulkubaski, frunzeński. Brak raportu o chorych na tyfus plamisty z Czimkentu, nie udaje się osiągnąć 100% hospitalizacji chorych na tyfus plamisty. Środkami na zapewnienie dodatkowych łóżek dysponujemy. Źle wygląda sprawa z wyposażeniem. Brak benzyny.
[brak stron]

Postanowiono.

Zobowiązać Rejonowe Komisje Nadzwyczajne:

• a) dokładnie zbadać nowe przypadki zachorowań na tyfus plamisty, winnych pociągnąć do surowej odpowiedzialności;
• b) wyszukać w sieci handlowo-magazynowej maszynki i nożyczki do strzyżenia włosów i przekazać je do dyspozycji Rejonowych Wydziałów Zdrowia, do rozdysponowania pomiędzy szpitale i punkty ewakuacyjne;
• c) zapewnić zwiększenie produkcji grzebieni i szczotek do włosów;
• d) przystąpić do organizacji p.epidemicznej bazy materialnej, zmobilizować środki transportu i inne dla obsługi chorych i prowadzenia działań przeciwepidemicznych;
• e) niezwłocznie zorganizować całodobową pracę łaźni w Czimkiencie, Turkiestanie i os. Aryś, w pozostałych rejonach – dwuzmianową;
• f) zapewnić ścisłą ścisłą kontrolę przyjeżdżających koleją, zakwaterowanie prowadzić tylko po przejściu zabiegów sanitarnych.

1. Zorganizować obchody domostw badając mieszkańców w celu wykrycia chorych z gorączką i niezdiagnozowanych. Chorych z gorączką hospitalizować, a następnie wykonać zabiegi sanitarne ogniska choroby i kontaktów.
2. Zobowiązać instytucje handlowe do zorganizowania przy łaźniach wiejskich sprzedaży mydła do mycia, po 25 g na osobę.
3. Polecić Rejonowym Komisjom Nadzwyczajnym niezwłocznie przesłać protokoły posiedzeń i skład osobowy komisji.
4. Wprowadzić codzienne telegraficzne przesyłanie do Obwodowego Wydziału Zdrowia informacji o nowych przypadkach zachorowań na: tyfus plamisty i brzuszny, dezynterię z podaniem [liczby] hospitalizowanych.
5. Przewodniczącego Szaulderskiego Rejonowego Komitetu Wykonawczego wezwać na dzień 19 I godz. 10 rano, na posiedzenie Obwodowej Komisji Nadzwyczajnej.
6. Przewodniczących rad rejonowych i kierownictwo zakładów komunalnych zobowiązać do zapewnienia ciągłej, codziennej pracy łaźni, tak zaplanowanej, aby mieszkańcy centrów rejonu i osiedli robotniczych mieli możliwość mycia się w łaźni nie rzadziej, niż 3 razy w miesiącu. Sporządzenie wykazu grafików i godzin pracy łaźni i zaopatrzenie w opał zapewniające ciągłą pracę łaźni spoczywa na Rejonowych Komisjach Nadzwyczajnych Rejonowych Komitetów Wykonawczych. Czas na sporządzenie do 25 I 42 r.
7. Zobowiązać Przewodniczących Komitetów Wykonawczych rejonów sajramskiego i szaulderskiego do zakończenia budowy łaźni w centrach rejonów i ich wprowadzenia do eksploatacji [do dn.] 25 I 42 r.
8. Zobowiązać kierownika Biura Organizacyjnego Rady Obwodowej [?] rejonu kirowskiego, tow. Ałgimbajewa do wyszukania i wyposażenia pomieszczenia na potrzeby łaźni o przepustowości 10-12 osób na godz. Termin ukończenia prac 25 I 42 r.
9. Zobowiązać Przewodniczących Komitetów Wykonawczych Rejonowych Rad Delegatów Robotniczych do budowy przy łaźniach komunalnych w centrach rejonów prostych urządzeń dezynfekcyjnych - „woszebojek” na 12-15 kompletów, w rejonach: kyzył-kumskim, kirowskim, lengierskim, karataskim, pachta-aralskim, sary-agaczewskim, sajramskim, tiulkubaskim, czajanowskim, frunzeńskim, szaulderskim. Termin wykonania 25 I 42 r.
10. Na koszt instytucji zbudować [proste urządzenia dezynfekcyjne] w osiedlach robotniczych:

• Lengier Ugol`, przy łaźni rady osiedla na koszt Zarządu Rejonowego – do 25 I 42 r.
• Iljiczewka, przy łaźni Sowchozu Pachta-Arał na koszt sowchozu, polecając jednocześnie Komisji Nadzwyczajnej Rejonu Kirowskiego opracować plan zabiegów sanitarnych robotników i pracowników sowchozu.

[Brak dalszego ciągu. Maszynopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]

AOSz. F. 134,op. 1, sw. 12, d. 79, s. 7-11

Raport o Domu Dziecka dla Dzieci Polskich № 5 w Turkiestanie

Południowo-Kazachstański Obwodowy Wydział Oświaty

Raport № 20 o Domu Dziecka dla Dzieci Polskich № 5 w Turkiestanie na dzień 20 XI 1944 r.

Dyrektor domu dziecka Papierbuch A.I., urodzony w roku 1909 wykształcenie wyższe, bezpartyjny, ogólny staż pracy 3 lata, w tym domu dziecka pracuje od 1944 r.

Dom dziecka został przez nas przejęty w lutym 1943 r. z kontyngentem dzieci 124 os., mieści się w Turkiestanie, odległość od stacjo kolejowej 6 km, oświetlenie naftowe. W podwórzu są trzy budynki, wyposażenie jest niedostateczne.

W roku 1943 skierowano do pracy w sowchozie 20 wychowanków, do zakładów pracy 2, do szkół 4.

Przy domu dziecka istnieje niewielkie gospodarstwo pomocnicze. Powierzchnia zasiewów w roku 1944 wyniosła 2 ha, z czego: kukurydzy – 1 ha; buraków ćwikłowych – 0,5 ha; warzyw – 0,5 ha. Z własnego gospodarstwa pomocniczego zebrano: buraków ćwikłowych – 2 t; kapusty – 500 kg; ogórków – 500 kg.

Według norm zatwierdzonych przez Radę Komisarzy Ludowych dla kontyngentu dzieci Domu Dziecka № 5 zaplanowano zapas 9 ton warzyw, a posiada on 4 t.

Praca wychowawcza w domu dziecka jest planowa. Każdy wychowanek ma swoje akta osobowe. Dom dziecka jest wyposażony w podręczniki i pomoce dydaktyczne w języku polskim. Pomieszczenia są wyremontowane. Dla domu dziecka zaplanowano zapas opału 20 t, faktycznie na dzień 20 XI br. zgromadzono 11 t.

Wyniki nauczania w roku szkolnym są następujące: z ogólnej liczby wychowanków 109 nauką objęto 79, nie objęto 29. Z tego: przedszkolaków 24, przerośniętych 4, promowanych do następnych klas 71, poprawki jesienne 7, repetentów 1, wzorowych 42, opóźnionych 8.

Przy domu dziecka działają kółka: chóralne, teatralne, geograficzne.

Dom Dziecka № 5 potrzebuje następujących rzeczy: płaszcze 90, obuwie 120, ubrania i sukienki 260, bielizna 120, koców 120, prześcieradeł 140.

Kontrola wykazała, że w ciągu ostatnich dwóch-trzech miesięcy Dom Dziecka № 5 znacznie poprawił swoją pracę.

Kierownik Wydziału Domów Dziecka (Pikulin)

Inspektor ds. domów dziecka (Łysowa)




[Maszynopis w języku rosyjskim, tłum. Janusz Kobryń]

A.O.Sz. F.121, op.1, sw. 195, d. 1971, s.33

Lista wychowawców Polskiego Domu Dziecka №5 w Turkiestanie wg stanu na dzień 15 IX 1943

 

„Lista wychowawców domu dziecka №5 w Turkiestanie wg stanu na dzień 15 IX 1943

[imię nazwisko, imię ojca; stanowisko; płeć; narodowość; rok urodzenia; język ojczysty; jaką szkołę i jaki kierunek ukończył; staż pracy pedagogicznej; staż wychowawcy; dokumenty ukończenia szkoły; jeśli wcześniej pracował jako pedagog, dokumenty potwierdzające]

1. Denisowa P.A.; dyrektor; ż; Rosjanka; ur. 1910; rosyjski; 10 klas i kursy, starszy pedagog; 5 lat; 1 rok; oświadczenie ustne; 1 rok – kier. biblioteki rejonowej

2. Jelcow N.Ja.; zastępca dyr.; m, Ukrainiec; 1892; rosyjski; Kujbyszewski Wydział Filologiczny, wykładowca języka i literatury; 28 lat; 8 lat; zaświadczenie Uniwersytetu w Kujbyszewie

3. Bortnik Ja. P.; wychowawczyni; ż; Polka; 1923; polski; 4 lata gimnazjum i 1 rok warszawskiego liceum; 12 lat; 1 rok; oświadczenie ustne

4. Borkowska [Borkowskaja] S. Ł.; wychowawczyni; ż; Polka; 1907; polski; Warszawskie Gimnazjum Żeńskie, Wyższa Szkoła Rolnicza, [kier] agronom. - pedagogiczny; 12 lat; 1 rok; oświadczenie ustne

5. Karwacka [Karwackaja] M.P.; wychowawczyni; ż; Polka; 1901; polski; Gimnazjum Rosyjskie w Równem; 2 lata; 1 rok; oświadczenie ustne

6. Orłowa Je. A.; starsza wychowawczyni pionierów; ż; Rosjanka; 1925; rosyjski Turkiestańska Szkoła Pedagogiczna; -; -; Dyplom ukończenia szkoły

7. Malcer [Malcier] R.; opiekunka dzienna; ż; b.d.; 1922; polski; 4 klasy gimnazjum; -; 1 rok; oświadczenie ustne

8. Jekor G.W.; trener-instruktor; ż; b.d.; 1921; polski; 7 klas szkoły, 3 lata kursów krawieckich; 5 lat; 1 rok; oświadczenie ustne

9. Wiznerowicz [Wiznierowicz]; opiekunka nocna; ż; Polka; 1903; polski; 3 lata gimnazjum, kurs księgowej; -; 1 rok; oświadczenie ustne

Dyrektor /Denisowa/”

maszynopis, tłumaczenie Janusz Kobryń

Dokument dotyczący liczebności obywateli polskich w Południowym Kazachstanie z roku 1944

 Zestawienie dot. b. obywateli polskich zamieszkałych w Południowym Kazachstanie

Zarząd Główny Związku Polskich Patriotów w ZSRR №1279/44

1. [Obwód?] Czymkiencki - 800 os.
2. Turkiestan - 3000 os
3. Rejon kielesski - brak danych
4. Rejon lengierski - 1170 os.
5. Rejon szaulderski - 800 os.
6. Rejon sajramski - 700 os.
7. Rejon dżuwaliński - 1000 os.

[Razem] około 7470 osób

Kierownik Wydziału Pomocy Społecznej Zarządu Głównego Związku Polskich Patriotów w ZSRR 

inż. Grubecki

Poszukiwania

 Na prośbę krewnych mieszkających w Kazachstanie poszukuję Władysława Biechana (być może nosi nazwisko panieńskie matki), urodzonego najprawdopodobniej w roku 1946. Jego matka była jedną z pięciu Polek, które w roku 1944 mieszkały na terenie kołchozu „Komuna” rada wiejska Atabaj, rejon turkiestański, obwód czimkencki (południowo-kazachstański). Prawdopodobnie miała rodzeństwo lub krewnych w Polskim Domu Dziecka w Turkiestanie – we wspomnieniach zachowało się wspomnienie kobiety niosącej w worku kolby dojrzewającej kukurydzy (czerwiec lub lipiec 1944-1945), pieszo podążającej w kierunku Turkiestanu. W roku 1946, będąc w ciąży wyjechała do Polski. Około roku 2010 w rosyjskiej audycji „Żdi mienia” odczytano list od „Wołodi iz Polszy”, który poszukiwał swojego ojca. Podał przy tym dokładny adres kołchozu. Niestety mimo reakcji krewnych nie udało się nawiązać z nim kontaktu.

Dane kontaktowe: Janusz Kobryń, Bystrzyca Kłodzkaa, e-mail. sybiracy.stowarzyszenie@gmail.com

Szasztiube (Шаштөбе), wieś w rejonie turkiestańskim. W latach 1940-1946 mieszkało tu kilka rodzin - obywateli polskich deportowanych do ZSRR. Na drugim zdjęciu teren, na którym znajdował się cmentarz, gdzie chowano zmarłych obywateli polskich. Nie udało nam się ustalić dokładnej liczby zmarłych, w pamięci mieszkańców zachowały się wspomnienia o pięciu pochowanych, w tym jednej kobiecie. Z nazwisk zesłańców zachowało się jedno - Miechowski lub Miechowicz.

Kantagi, ITŁ №37

Kantagi, rejon turkiestański, południowy Kazachstan. Miejsce w którym znajdował się ITŁ № 37 (lub jeden z jego podobozów). W latach 1943-1946 więziono tu wielu obywateli polskich skazanych za odmowę przyjęcia obywatelstwa radzieckiego. 

Według mieszkańców na terenie widocznego na zdjęciach cmentarza grzebano zmarłych w obozie więźniów. Zdjecia z roku 2018.

Poszukuję krewnych zaginionej w czasie zesłania Anieli Kosior urodzonej w roku 1922 lub 1924. Wraz z rodzicami Bartłomiejem i Katarzyną (c. Józefa) i rodzeństwem: Leonem (1911), Marianem (1912), Bronisławem (1923), Aleksandrem (1925), Adamem (1927), Marią (1929) przed wojną mieszkała we wsi Witosówka, powiat Trembowla. Najprawdopodobniej w lutym 1940 roku zostali deportowani do Komi ASRR (wg innej wersji do Ałtajskiego Kraju), w roku 1941 wyjechali do południowego Kazachstanu aby wstąpić do armii Andersa.
Do Iranu, a następnie Indii i Afryki, ewakuowano wraz z wojskiem najmłodszą trójkę. Najstarszy z rodzeństwa, Leon, brał udział w kampanii wrześniowej, w roku 1941-1942 został zmobilizowany do Armii Czerwonej, zginął na froncie pozostawiając żoną Katarzynę i syna Romana. Marian równiez został powołany do wojska, przeżył. Po wojnie w maju 1946 roku Bartłomiej i Katarzyna, z synową Katarzyną i wnukiem Romanem wrócili do kraju. Kontakt: sybiracy.stowarzyszenie@gmail.com lub tel 606-205-489