wtorek, 5 maja 2026

Rozkaz w sprawie zwolnienia kierownika sklepu


Rozkaz Biura Handlu Detalicznego Obwodowego Zarządu Handlu №47 z dn. 12 IV 45 r.

§ 1
Za opuszczenie sklepu bez zdania zamków stróżowi, na skutek czego doszło do kradzieży żywności i artykułów przemysłowych, za systematyczne odmawianie przyjmowania chleba w porze nocnej, przez co codziennie zrywany jest grafik dostaw chleba, kierownika sklepu №28 Ju. A. z pracy ZWOLNIĆ z dniem 13 kwietnia 45 r. Sprawę przekazać organom sądowo-śledczym w celu pociągnięcia ob. Ju. do odpowiedzialności za pozostawienie sklepu bez zdania go stróżowi pod ochronę.
[…]

Dyrektor Biura Handlu Detalicznego (Wasiliew)

[Maszynopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 1245, op. 1, sw. 233, d. 2810, s.54

Rozkaz Biura Handlu Detalicznego w sprawie alkoholu

Rozkaz Biura Handlu Detalicznego Obwodowego Zarządu Handlu №42a z dn. 30 III 45 r.

§ 1

W ostatnim czasie obserwuje się przypadki, gdy w kioskach z alkoholem [winem] i w piwiarniach Amerykankach [1]  przekazuje się między sobą wyroby alkoholowe – bez zezwolenia Biura.

W celu uporządkowania przekazywania towarów ze sklepu do sklepu ROZKAZUJĘ:
aby towary ze sklepu do sklepu lub z kiosku do kiosku przekazywać wyłącznie na podstawie pisemnego polecenia Biura z podpisami dyrektora i głównego księgowego lub głównego magazyniera.
Uprzedzam wszystkich kierowników sklepów i kiosków, że przekazanie towarów bez pisemnej zgody Biura traktowane będzie jak manko ze wszystkimi konsekwencjami.

Dyrektor Biura Handlu Detalicznego (Wasiliew)
[Trzy nieczytelne podpisy]

[Maszynopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń] 
AOSz. F. 1245, op. 1, sw. 233, d. 2810, s.48

[1 –  Amerykanki – tak potocznie określano miejsca, gdzie sprzedawano piwo, i takiego określenia użyto w dokumencie]

środa, 29 kwietnia 2026

Rozkaz Obwodowego Wydziału Handlu w sprawie kartek na chleb

Rozkaz Biura Handlu Detalicznego Obwodowego Zarządu Handlu №31 z dn. 9 III 45 r.

§ 1

Na podstawie rozkazu Miejskiego Wydziału Handlu №40 w dniach 10-11 III przeprowadzić powtórną rejestrację kartek i talonów na chleb. Kierownicy sklepów mają zapoznać swoich kupujących i organizacje odbierające towar z rozkazem №40 Miejskiego Wydziału Handlu. Od dnia 12-go chleba na nieprzerejestrowane kartki – NIE WYDAWAĆ.




[Maszynopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]

AOSz. F. 1245, op. 1, sw. 217, d. 2748, s.36

Pismo żołnierza-frontowca w sprawie pomocy materialnej dla jego rodziny

Do Naczelnika Południowo-Kazachstańskiego Obwodowego Zarządu NKWD, Czimkient

Szanowny Towarzyszu Naczelniku!

Zwracam się do Was z prośbą. Moja żona pracuje u Was gospodarstwie pomocniczym NKWD jako dojarka. Rodzina moja składa się z 8 osób. Ja sam walczę [na froncie] i dwóch synów także – razem 3 osoby. Żona moja została z trojgiem maleńkich dzieci i córką w wieku szkolnym.

Towarzyszu Naczelniku, proszę zrozumieć jej sytuację – ona jest matką sześciorga dzieci, bez męża i starszych dzieci jest bardzo trudno. Jeśli chodzi o odzież i obuwie – ona nie jest w stanie niczego kupić. Wypłata, którą ona otrzymuje, jest bardzo mała.

Towarzyszu Naczelniku – bardzo Was proszę – pomóżcie jej z odzieżą, pieniędzmi i jedzeniem. Wszystko jest w Waszych rękach.

Mam nadzieję, że moją prośbę rozpatrzycie pozytywnie.

Towarzyszu Naczelniku, proszę sprawdzić – jak ona żyje, jak pracuje, jak ona – żona frontowca, wypełnia rozkazy tow. Stalina.

Proszę o udzielenie odpowiedzi dwukrotnie odznaczonemu orderem sławy.

28.8.44 r. Rogożkin


[Rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 1245, op. 1, sw. 233, d. 2810, s.63

wtorek, 28 kwietnia 2026

Pismo z 15 VIII 1944 r. w sprawie zaopatrzenia funkcjonariuszy

Kazachstańskie Przedsiębiorstwo Handlu Specjalnego
Ałma-Ata, 15 sierpnia 1944 r.
(po wypełnieniu – tajne)

Do Naczelnika Czymkienckiego Oddziału Handlu Specjalnego w Czimkiencie
Kopia dla: Naczelnika Zarządu NKWD


Informujemy, że z zasobów towarów spożywczych i przemysłowych przydziela się Wam na III kwartał 1944 dla poniższego kontyngentu:
1. Robotnikom wg norm listy specjalnej 918 os.
2. Robotnikom wg norm produkcji i łączności 724 os. [dopisek ręczny] +164
3. Urzędników 185+4 os.
4. Osób na utrzymaniu w 43 miastach 5 os.
5. Osób na utrzymaniu poza 43 miastami 2214+37 os.
6. Dzieci w 43 miastach - os
7. Dzieci poza 43 miastami 2194+59 os.
8. Rodziny generałów, komisarzy Bezpieczeństwa Państwowego i inni, zgodnie z okólnikiem Zarządu Gospodarczego NKWD i Głównego Zarządu Handlu Specjalnego №30/4920 z dn. 24 VI 43 r. – os.
9. Przedszkola (liczba dzieci) 122 os.

w tym: 1. Kadra polityczno-dowódcza wojsk NKWD wg danych Zarządu Zaopatrzenia Woskowego NKWD ZSRR w następującej liczbie – os.
a) kadra dowódcza nie otrzymująca przydziałów żywnościowych (wg norm listy specjalnej) – os.
b) kadra wolnonajemna (wg norm produkcji i łączności ) 148 os.
c) urzędnicy – os.
d) osoby na utrzymaniu 35 os.
e) dzieci 19 os.

Do kontyngentu ogólnego zaliczono:
a) szeregowych milicji wg norm produkcji i łączności a także osoby na ich utrzymaniu wg norm wymienionych na str. 3;
b) robotnicy i urzędnicy gospodarstw pomocniczych Handlu Specjalnego oraz osoby na ich utrzymaniu – wg norm ukazanych poniżej (patrz str….).

Na wyżej wymieniony kontyngent przydzielono następujące ilości żywności:
1. Ryba – śledź 7,85 t
2. Produkty mięsne – 6 t
3. Tłuszcze zwierzęce – 3,84 t
4. Tłuszcze roślinne – 0,5 t
5. Cukier – 0,9 t
6. Wyroby cukiernicze – 1,87 t


Wymienione ilości ryby pokrywane są z zasobu centralnego - 2,85 t a 5 t pokrywane jest z połowu własnego i zasobów własnych.

Produkty mięsne: 5,5 t z zasobu centralnego; 0,5 t z chowu świń [w gospodarstwach] Handlu Specjalnego i zasobów własnych oraz 50% ilości przekazywanej przez gospodarstwa pomocnicze i sowchozy Wydziału Gospodarczego NKWD do zasobów centralnych.

Tłuszcze: pokrywane są w ilości 4,34 t z zasobu centralnego oraz --- t z gospodarstw pomocniczych i zasobów własnych.

Uwagi:
1. Zasoby przydzielone rozkazem №92 z dn. 28 III 42 r nie są wydawane, ponieważ żołnierze otrzymują produkty żywnościowe na wg kategorii produkcyjnej, a pozostała kadra dowódcza zaopatruje się na swoje kartki żywnościowe z Waszych zasobów centralnych , zgodnie z rozkazem NKT [Ludowy Komitet Handlu] ZSRR №196 z dn. 24 IV 43 r.

2, Przydziały dla przedszkoli wydawane są odpowiednio do ich kartek zaopatrzeniowych.

3. Produkty żywnościowe na potrzeby żywienia dodatkowego [system dodatkowych przydziałów żywności wg kategorii A-B-C dla funkcjonariuszy i kadry partyjnej] otrzymacie od miejscowego Obwodowego Wydziału Handlu.

Wyliczenia zasobów żywnościowych dokonano wg następujących norm, w kg:


Uwaga:

1. Plan zaopatrzenia w cukier i wyroby cukiernicze na … kw. 1944 r. sporządzono na podstawie wydawki za kwartał:
a) kartki dziecięce – norma 2-miesięczna;
b) kartki dla osób na utrzymaniu – norma 1-miesięczna;
c) kartki pracowników wszystkich kategorii – norma 1,5 miesięczna;
d) kartki urzędników - norma 1,5-miesięczna;
e) żłobki i przedszkola - norma 1,5-miesięczna
f) wszystkie rodzaje żywienia dodatkowego - norma 1,5-miesięczna;

Towary przemysłowe na … kw. 1944 r. – przydzielamy Wam następujące ilości:
Bawełna 5,0 t.r. [tysięcy rubli]
Wełna 8,2 t.r.
Jedwab 5,0 t.r.
Nici 0,4 t.r.
Wyroby pończosznicze 3,2 t.r.
Obuwie skórzane 5,0 t.r.
Obuwie filcowe 0 szt.
Skóra wyprawiana chromowo 0
Skóra twarda 0
Dzianina 3,5 t.r.
Dodatki krawieckie 3 t.r.
Mydło gospodarcze 0,930 t.r.
Mydło toaletowe 2,4 t.r.
Wyroby perfumeryjne 17,4 t.r.
Wyroby tytoniowe 40 t.r.

Uwagi do wiadomości kierownictwa:

1. Z reguły na początku nowego kwartału odbiorcy przydziału mogą otrzymywać 1/3 dostaw z poprzedniego kwartału.

2. Pod koniec każdego miesiąca w danym kwartale jesteście zobowiązani przekazać nam telegraficznie oo ilościach odebranych przydziałów na dany dzień i następnie narastająco miesięcznie w danym kwartale.

3. W przypadku braku od Was informacji w wymaganym terminie tj. w ciągu 5 dni od końca miesiąca o wykorzystaniu tego czy innego przydziału, będziemy uważać, że wszystkie przydziały zostały odebrane i żadnych pretensji nie będziemy przyjmować.

4. W przypadku braku towaru w magazynach dostawców macie obowiązek telegrafować o tym w ciągu 15 dni od końca kwartału do ich odpowiednich zarządów republikańskich i przekazywać nam kopie z odpowiednimi opisami, tj. informacje od Was i dostawców o wielkości niezrealizowanych przydziałów z podaniem przyczyn przeniesienia Waszego przydziału do Ałma-Aty i Waszą [informacją] o brakach w wyznaczonych przydziałach.

5. Towary, które otrzymaliście nie od głównego dostawcy tylko z bazy [wydziału handlu?] nie są włączane do telegraficznego raportu, który wysyłacie do nas, ponieważ informacje te przesyła baza.

6. W tych przypadkach, gdy zamiast produktów mięsnych, tłuszczów i innych produktów żywnościowych otrzymujecie zamienniki, macie obowiązek umieszczać w sprawozdaniach telegraficznych ilości odebranych towarów głównych.

7. W właściwym czasie informujcie miejskie i obwodowe wydziały handlu o kontyngencie w celu otrzymania mąki, chleba, kaszy, soli, zapałek, wyrobów alkoholowych, piwa i innych produktów żywnościowych i przemysłowych przydzielanych na miejscu.

8. Zabrania się wyjazdów po towary do Ałma-Aty bez zgody Kazachstańskiego Zarządu Handlu Specjalnego. W przeciwnym razie wydatki związane z wyjazdem będą pokrywane przez naczelnika jednostki.


Prosimy naczelników UNKWD, UNKGB, Straży Granicznej i komendantur o współpracę z wydziałami w zakresie pełnego odbioru ich przydziałów, jednocześnie żądając od nich telegrafowania do nas o wybraniu przydziałów, ponieważ ich nieodebranie powoduje pogorszenie zaopatrzenia obsługiwanego kontyngentu.


Naczelnik Kazachstańskiego Zarządu Handlu Specjalnego
Naczelnik Wydziału Handlu [podpisy nieczytelne]


[Maszynopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 1245, op. 1, sw. 233, d. 2810, s.58-60

wtorek, 21 kwietnia 2026

Wykaz etatów Milicyjnej Izby Dziecka NKWD №3


Funkcjonariusze i pracownicy Milicyjnej Izby Dziecka NKWD №3:

Naczelnik, zastępca naczelnika, księgowy, intendent, starszy wychowawca, wychowawcy (dwa etaty), praczka, kucharz, stróże (dwa etaty), sprzątaczka.

[Niedatowany rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 1245, op. 1, sw. 233, d. 2810, s.3


sobota, 11 kwietnia 2026

Pismo z XII 1943 r. w sprawie zaopatrzenia funkcjonariuszy NKWD

Do Ludowych Komisarzy Spraw Wewnętrznych i Bezpieczeństwa Państwowego republik oraz Naczelników Zarządów NKWD i NKGB krajów i obwodów, Naczelników Wydziałów Handlu Specjalnego republik związkowych i republik autonomicznych krajów i obwodów.


Ludowy Komisarz Handlu ZSRR rozporządzeniem № 213 z dn. 23 IX 1943 r. zezwolił z dniem 1 października 1943 roku aby:
1. Rozszerzyć działanie okólnika Ludowego Komisariatu Handlu ZSRR z d. 16 czerwca 1943 roku №0216 na nieatestowaną kadrę dowódczą Armii Czerwonej, Floty Marynarki Wojennej, organów i wojsk NKWD i NKGB.
2. Pracownikom obsługiwanym przez system Głównego Zarządu Handlu Specjalnego w miastach, w których nie wprowadzono dla ludności kartek na mięso, ryby, tłuszcze, kasze i makaron – wydawać książeczki zaopatrzenia na zasadach określonych w rozkazie Ludowego Komisariatu Handlu ZSRR z dn. 19-11-1943 r. №50.
3. Wydawanie reglamentowanych produktów wymienionym pracownikom prowadzić na podstawie talonów odrywanych z książeczek zaopatrzeniowych przy jednoczesnym odbieraniu jednorazowych bezimiennych talonów, kartek na chleb i żywność na zasadach określonych w rozkazie Ludowego Komisariatu Handlu ZSRR z dn. 18 stycznia 1943 r. №32.
Po otrzymaniu wymienionego zarządzenia (№216) członkowie kadry dowódczej organów i wojsk NKWD i NKGB we wszystkich miastach, rejonach i miejscowościach wiejskich, niezależnie od tego czy są oni atestowani, czy nie, powinni być zaopatrywani na kartki według norm dla pracowników z listy specjalnej.

Pozostałe osoby: urzędników, osób pozostających na utrzymaniu, dzieci, a także ewakuowani członkowie kadry dowódczej organów i wojsk NKWD i NKGB zaopatrywane są:
a) mieszkający w miastach, w których wprowadzono dla mieszkańców kartki na mięso, ryby, tłuszcze, kasze i makaron – na kartki;
b) mieszkający w miastach, w których dla mieszkańców kartek na mięso, ryby, tłuszcze, kasze i makaron nie wprowadzono, a także w rejonach i miejscowościach wiejskich - na podstawie książeczek zaopatrzeniowych i jednorazowych, nie podlegających wymianie talonów, kartek na chleb i żywność, wydawanych zgodnie z rozkazem Ludowego Komisariatu Handlu ZSRR №32 z dn. 18 I 1943 r.

W celu realizacji zaopatrzenia kadr w wyżej opisany sposób, proponujemy kierować się następującymi wskazówkami:
Pracownicy zamieszkali w rejonach lub w miejscowościach wiejskich, gdzie nie ma sieci handlowej Handlu Specjalnego [Spiectorgu], powinni być zaopatrywani w żywność i towary poprzez najbliżej położone od ich miejsca zamieszkania sklepy i punkty sprzedaży Handlu Specjalnego, a razie znacznego oddalenia takowych – poprzez centralne sklepy obwodowe.

Książeczki zaopatrzeniowe dla wymienionych kadr powinny być przygotowywane przez CHOZO-ACHFO NKWD-NKGB i UNKWD-UNKGB [wydziały gospodarcze, administracyjno-gospodarczo-finansowe] NKWD i UNKGB, opatrywane numerami porządkowymi, traktowane jako dokumenty ścisłego zarachowania i wydawane co kwartał poprzez księgowość zgodnie z zasadami określonymi w pkt. 1,4,8,9 i 12 instrukcji załączonej do rozkazu Ludowego Komisariatu Handlu №50 z dn. 29 I 43 r.

Ilość produktów przeznaczonych do wydawania na talony książeczek zaopatrzeniowych poprzez sieć sklepów Handlu Specjalnego określa Naczelnik Handlu Specjalnego na każdy miesiąc, w zależności od wielkości zapasów, nie więcej jednak niż przewidują normy określone dla każdej kategorii w wykazie Głównego Zarządu Handlu Specjalnego (pkt. 2 instrukcji załączonej do rozkazu Ludowego Komisariatu Handlu №50 z dn. 29 I 43 r.).

Numery talonów książeczek zaopatrzeniowych, według których mają być wydawane produkty oraz okres ich ważności, ogłasza Naczelnik Handlu Specjalnego oddzielnym rozkazem, określającym również ilość i rodzaj produktów, które mają być wydawane na wymieniony talon. Jednocześnie rozkaz ten przekazuje się kierownictwu wszystkich sklepów Handlu Specjalnego (pkt. 3 instrukcji załączonej do rozkazu Ludowego Komisariatu Handlu №50 z dn. 29 I 43 r.).

Towary reglamentowane powinny być wydawane wyłącznie z jednoczesnym wyrwaniem talonów od kartek, z książeczek zaopatrzeniowych lub na podstawie odpowiednich jednorazowych talonów - kartek na chleb i żywność.

Kategorycznie zabrania się wydawania żywności i towarów na podstawie list lub bez wycinania talonów.

Talony wycinane przy wydawaniu żywności i towarów z kartek i książeczek zaopatrzeniowych powinny być przekazywane osobom materialnie odpowiedzialnym i oddawane do biura kontroli i rozliczeń, a otrzymane przydziały przedstawiane przy rozliczeniu z księgowością Handlu Specjalnego.

W tych miejscowościach, gdzie nie utworzono biur kontroli i rozliczeń Handlu Specjalnego talony z kartek i książeczek zaopatrzeniowych powinny być zdawane przy rozliczeniu bezpośrednio do księgowości Handlu Specjalnego (pkt. 7 instrukcji załączonej do rozkazu Ludowego Komisariatu Handlu №50 z dn. 29 I 43 r.).

Na początku każdego kwartału na podstawie danych CHOZO-ACHFO NKWD-NKGB i UNKWD-UNKGB [wydziałów gospodarczych, administracyjno-gospodarczo-finansowych] NKWD i UNKGB], Handel Specjalny dla każdego rejonu ustala liczbę osób podlegającym zaopatrzeniu wg kategorii (pracownicy, urzędnicy, osoby na utrzymaniu, dzieci) wylicza ilość produktów zaopatrzeniowych podlegających wydaniu, rozdziela uprawnionych pracowników [do odbioru towarów] na poszczególne sklepy i sporządza plan dostaw do tej sieci handlowej towarów do zatowarowania kartek i książeczek zaopatrzeniowych przydzielonych osób.
Dla wygody pracowników zamieszkałych w rejonach i miejscowościach wiejskich odległych od sieci Handlu Specjalnego, dopuszcza się możliwość prowadzenia sprzedaży produktów ze sklepów i punktów sprzedaży Handlu Specjalnego poprzez upoważnionych pracowników rejonowych wydziałów NKWD, na podstawie zebranych wcześniej od odbiorców talonów z kartek i książeczek zaopatrzeniowych.
W tym przypadku produkty wydawane są osobom upoważnionym za gotówkę wystawiając rachunki, a upoważnienie i polecenie wydania produktów wydane upoważnionym przez rejonowe wydziały NKWD-NKGB powinny być przechowywane w sklepie.
Uprzedzamy naczelników wydziałów Handlu Specjalnego, naczelników CHOZO-ACHFO NKWD-NKGB i UNKWD-UNKGB [wydziałów gospodarczych, administracyjno-gospodarczo-finansowych] NKWD i UNKGB], że za naruszenie wyżej wymienionych zasad winni będą pociągnięci do surowej odpowiedzialności.

Naczelnik Wydz. Gosp. NKWD ZSRR
Komisarz Bezpieczeństwa Państwowego 3 rangi
(Sumbatow)

Naczelnik Wydziału Administracyjno-Finansowego NKGB ZSRR
Pułkownik Bezpieczeństwa Państwowego
(Smirnow)

Naczelnik Handlu Specjalnego
Pułkownik Bezpieczeństwa Państwowego
(Smirnow)

za zgodność: Naczelnik Sekretariatu Wydz. Gosp. NKWD ZSRR
Kapitan Bezpieczeństwa Państwowego
(Sołdatow)


[Niedatowany maszynopis (z ręcznymi adnotacjami z 15 i 16 XII 1943 r.) w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 1245, op. 1, sw. 233, d. 2810, s.1-2

Rozkaz w sprawie zwolnienia kierownika sklepu

Rozkaz Biura Handlu Detalicznego Obwodowego Zarządu Handlu №47 z dn. 12 IV 45 r. § 1 Za opuszczenie sklepu bez zdania zamków stróżowi, na...