Janusz Kobryń, Bystrzyckie Stowarzyszenie Pamięci Zesłańców Sybiru i Ofiar Represji: domy dziecka w ZSRR

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą domy dziecka w ZSRR. Pokaż wszystkie posty

środa, 3 czerwca 2026

Pismo z dn 29 III 1952 r. w sprawie zmarłych wychowanków domów dziecka

29 Ш 1952 r.

Do Naczelnika Wydziału Walki z Kradzieżami Mienia Społecznego i Spekulacją [OBChSS] Zarządu Milicji Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego, st. lejtnanta milicji tow. Kusznarienki.

Na Wasz №15/12-1475 z dn. 28 I 82 roku Sektor Domów Dziecka Południowo-Kazachstańskiego Wydziału Oświaty Ludowej odpowiada:
w roku 1951 w domach dziecka były 4 przypadki śmierci.
1. 25 I 1951 roku w Szpitalu w Pierwomajsku zmarł wychowanek Szargazijew Turdubak ur. 1936, z powodu kombinowanej wady zastawkowej.
2. 8 IV 1950 roku zmarła wychowanka Domu Dziecka №8 w m. Aryś, Kniaszyna Lida, z powodu wady serca. Wychowanka długi czas przebywała w Szpitalu Miejskim w Czmkiencie. [Wpis wykreślony]
3. 16 IV 51 roku w II Szpitalu Dziecięcym w Czimkiencie zmarła wychowanka Domu Dziecka №14 w Sajramie, Biekietowa Raja, z powodu niedokrwistości aplastycznej.
4. W miesiącu sierpniu 1951 roku z powodu wylewu krwi do mózgu zmarł wychowanek Domu Dziecka №10 w rejonie sajramskim, Szlejbin Dawik. Sekcję zwłok przeprowadzono w szpitalu w Czimkiencie.
5. 19 XII 1951 roku w Szpitalu im. Abaja w rejonie pachta-aralskim zmarła wychowanka Domu Dziecka №9 Fazliachmiedowa Galia 1941 roku [urodzenia?] z powodu wysiękowego zapalenia opłucnej.

Kierownik Sektora Domów Dziecka Syrgabiekow

AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 42, d. 3464, s.29
[Maszynopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]

piątek, 29 maja 2026

Lista wychowanków domów dziecka skierowanych do pracy w roku 1951

Lista wychowanków domów dziecka skierowanych do pracy w roku 1951.

[Porządek danych: nazwisko; imię; rok urodzenia (w tłumaczeniu pominięto, na liście występują roczniki 1934-1937); narodowość; nazwa domu dziecka; nazwa i adres instytucji, do której skierowano wychowanka w dokumencie brak 1 strony: uczniowie o №28-72]

Saitow Chasan; - ; Czeczen, DD №1; Kuszy-Ata, rej. turkiestański; miasto Turkiestan, artel „Ałgabas”, wydział obuwniczy;
Patrachin Boris; - ; [nie wpisano]; DD №1; Kuszy-Ata, rej. turkiestański; miasto Turkiestan, Szkoła Mechanizacji, klasa kierowców;
Bondarienko Iwan; - , Rosjanin; DD №1 Kuszy-Ata, rej. turkiestański; Szkoła FZO №2 Kopalnia Aczysaj;
Aleksiejew Władik; - ; Rosjanin, Kuszy-Ata, rej. turkiestański; Szkoła FZO №2 Kopalnia Aczysaj;
Jurłowa Ałła; - ; Rosjanka; DD №4 w Turkiestanie; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
Kienżetajewa Daricha; - ; Kazaszka; DD №4 w Turkiestanie; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
Tatariencewa Zina; - ; Rosjanka; DD №4 w Turkiestanie; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
Mariłowa Elja; - ; Tatarka; DD №4 w Turkiestanie; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
Gieruzow Chadżimurat, - ; Bałkar; DD №4 w Turkiestanie; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
Balijew Muchamied; - ; Bałkar; DD №4 w Turkiestanie; Szkoła FZO №2 Kopalnia Aczysaj;
Daniłow Walentyn; - ; Rosjanin; DD №4 w Turkiestanie; Szkoła FZO №2 Kopalnia Aczysaj;
Cimierman Silma; - ; Niemka; DD №9 st. Aryś; miasto Czimkient, Szkoła Pedagogiczna;
Płoticina Liuda, - ; Rosjanka; DD №9 st. Aryś; Szkoła Zawodowa [RU] №14 w Mankiencie;
Zarieckaja Galia; - ; Białorusinka; DD №9 st. Aryś; Szkoła Zawodowa [RU] №14 w Mankiencie;
Osipienko Walia; - ; Ukrainka; DD №9 st. Aryś; Szkoła Zawodowa [RU] №14 w Mankiencie;
Proskudina Jewgienia; - ; Rosjanka; DD №9 st. Aryś; Szkoła Zawodowa [RU] №14 w Mankiencie;
Striełkowa Anna; - ; Rosjanka; DD №9 st. Aryś; Szkoła Zawodowa [RU] №14 w Mankiencie;
Artomonowa Nina; - ; Rosjanka; DD №9 st. Aryś; Szkoła FZO №38 przy Zakładach Przeróbki Ołowiu w Czimkiencie;
Wieliczynskaja Stasia; - ; Polka; DD №9 st. Aryś; Szkoła FZO №38 przy Zakładach Przeróbki Ołowiu w Czimkiencie;
Drozdowa Natasza; - ; Rosjanka; DD №9 st. Aryś; Szkoła FZO №38 przy Zakładach Przeróbki Ołowiu w Czimkiencie;
Iwanowa Nina; - ; Rosjanka; DD №9 st. Aryś; Szkoła FZO №38 przy Zakładach Przeróbki Ołowiu w Czimkiencie;
Madienowa Kława; - ; Azerbejdżanka; DD №9 st. Aryś; Szkoła FZO №38 przy Zakładach Przeróbki Ołowiu w Czimkiencie;
Kisieliewa Szura; - ; Rosjanka; DD №9 st. Aryś; Szkoła FZO №38 przy Zakładach Przeróbki Ołowiu w Czimkiencie;
Kuprianowa Tonia; - ; Rosjanka; DD №9 st. Aryś; St. Aryś, wydział dróg, Stołówka №19;
Klec Elia; - ; Niemka; DD №9 st. Aryś; Wiejska Spółdzielnia Spożywców w m. Aryś;
Karablina Ania; - ; Rosjanka; DD №9 st. Aryś; Stołówka №17 w [nieczytelne];
Pietrowa Jewgienia, - ; DD №9 st. Aryś; Wiejska Spółdzielnia Spożywców w m. Aryś;

[brak stron w dokumencie]

72. Iwanow Piotr; - ; Rosjanin; - DD №13; Szkoła Zawodowa [RU] №5 Taszkent;
73. Czeriepanowa M.; - ; Rosjanka; DD №13; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
74. Jegorowa Anżeła; - ; Rosjanka; DD №13; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
75. Czernieckaja Swieta; - ; Rosjanka; DD №13; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
76. Czernowa Nina; - ; Rosjanka; DD №13; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
77. Moor Maria; - ; Niemka; DD №13; Technikum Zootechniczno-Weterynaryjne St. Kzył-Tu, rej. sary-agaczewski;
78. Mogilnikowa D.; - ; Rosjanka; DD №14; Szkoła Pedagogiczna w Czimkiencie;
79. Szpinak Galina; - ; Ukrainka; DD №14; Szkoła Pedagogiczna w Czimkiencie;
80. Kołbina Galia; - ; Rosjanka; DD №14; Szkoła Pedagogiczna w Czimkiencie;
81. Bogatyriewa Walia; - ; Rosjanka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
82. Gołubko Walia; - ; Ukrainka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
83. Griszakina Szura; - ; Rosjanka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
84. Jekimienko Galia; - ; Ukrainka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
85. Udawcowa Dasza; - ; Rosjanka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
86. Gomeldinowa G.; - ; Tatarka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
87. Isaczewa Olga; - ; Mordwinka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
88. Jakunina Jekatierina; - ; Rosjanka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
89. Szyrokowa Walia; - ; Rosjanka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
90. Griebienszczkowa Walia; - ; Rosjanka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
91. Wiszniakowa Anna; - ; Rosjanka; DD №14; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
92. Chłopkowa Nina; - ; Rosjanka; DD №15 w Pierwomajewce; Technikum Przemysłowe w Czimkiencie;
93. Coj Michaił; - ; Koreańczyk; DD №15 w Pierwomajewce; Technikum Przemysłowe w Czimkiencie;
94. Lepinina Szura; - ; Rosjanka; DD №15 w Pierwomajewce; Szkoła Ogrodnicza w Sajramie;
95. Bretenbach Lida; - ; Niemka; DD №15 w Pierwomajewce; Szkoła Ogrodnicza w Sajramie;
96. Łunga Nadia; - ; Rosjanka; DD №17 w m. Wysokoje; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
97. Nieczenkina N.; - ; Rosjanka; DD №17 w m. Wysokoje; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
98. Łypienko Walia; - ; Rosjanka; DD №17 w m. Wysokoje; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
99. Żydiliagina W.; - ; Rosjanka; DD №17 w m. Wysokoje; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
100. Dżołdasowa W. ; - ; Kazaszka; DD №17 w m. Wysokoje; Szkoła Rolnicza №14 w Mankiencie;
101. Kałdyrbiekowa K.; - ; Kazaszka; DD №17 w m. Wysokoje; Internat Żeński w Czimkiencie;
101. [№101 w dokumencie występuje dwukrotnie] Dżołdasowa; - ; Kazaszka; DD №17 w m. Wysokoje; Internat Żeński w Czimkiencie;
102. Szaripowa Asia; - ; Tatarka; DD №17 w m. Wysokoje; Technikum Górniczo-Metalurgiczne;
103. Nosonowa Szura; - ; Rosjanka; DD №17 w m. Wysokoje; Technikum Rolnicze;
104. Władimirowa Nina; - ; Rosjanka; DD №17 w m. Wysokoje; Technikum Rolnicze;
105. Mariankina Dusia; - ; Rosjanka; DD №17 w m. Wysokoje; Technikum Rolnicze;
106. Ariukowa Rima; - ; Rosjanka; DD №19 w Aczysaju; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
107. Biełousowa Liuba; - ; Rosjanka; DD №19 w Aczysaju; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
108. Bardaszkowa M.; - ; Rosjanka; DD №19 w Aczysaju; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
109. Gielimbrandt Ł.; - ; Żydówka; DD №19 w Aczysaju; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
110. Szaripowa Galia; - ; Tatarka; DD №19 w Aczysaju; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
111. Fiodorowa Walia; - ; Rosjanka; DD №19 w Aczysaju; Szkoła Zawodowa [RU] №14 Mankient;
112. Adyjejew Anatolij; - ; Czeczen; DD №19 w Aczysaju; Zarząd Kopalni Rudy w Aczysaju, Wydział 113. Mechaniczny, spawacz;
114. Szuldajs Gieorgij; - ; Niemiec; DD №19 w Aczysaju; Zarząd Kopalni Rudy w Aczysaju, Wydział Mechaniczny, ślusarz;
115. Siemonow Wład.; - ; Rosjanin; Szkoła Specjalna w Turkiestanie; FZO №2 w Aczysaju.

Uwagi: z miejsca pracy, do którego skierowano wychowanka, do domu dziecka wrócili:
Miariankina z DD №17

Szaripowa.

AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 42, d. 3464, s.27-29
[Maszynopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]

wtorek, 26 maja 2026

Pismo z 2 lutego 1952 r. w sprawie ubrań dla wychowanków domu dziecka

2 II 52 r.

Do Kierownika Południowo-Kazachstańskiego Wydziału Oświaty Ludowej, tow. Ospanowa

W szkole FZU Czymienckiej Fabryki Pończoch od 1 września 1951 r. uczą się byli wychowankowie: z Domu Dziecka №11 Umarchodajewa, Tagirowa, Bieliendinowa, Cucajewa, Alijewa, Nitiel i z Domu Dziecka w m. Aryś Artamomowa, które zwróciły się do administracji szkoły ponieważ będąc w domu dziecka nie otrzymały ubrań i pościeli w ilości, która im się według normy należała, a także środków pieniężnych. Proszą one, aby administracja szkoły zwróciła się do domów dziecka w celu zapewnienia takowych [nie otrzymanych].

Szkoła prosi o wydanie odpowiednich wyjaśnień.

Dyrektor Szkoły FZU [podpis nieczytelny]

AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 42, d. 3464, s.24
[Rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]

piątek, 22 maja 2026

Lista wychowanków Domu Dziecka №17

Lista wychowanków Domu Dziecka №17 w m. Wysokoje - nieskierowanych do pracy

Bieszniew S. B., 5 klasa, Niemka;
Baum Ja. I., 5 klasa, Niemka;
Biene K.I., 5 klasa, Niemka;
Gunien W. E., 6 klasa, Niemka;
Kronielies [?] Ja., 5 klasa, Rosjanin;
Kostokin N., 5 klasa Rosjanin;
Monżajewa [?] W., 3 klasy, Rosjanka;
Moor Iosif, 5 klasa, Niemiec;
Pajn [?] An., 6 klasa, Rosjanin;
[nieczytelne], 5 klasa, Rosjanin.

Dyrektor [podpis nieczytelny]

[Daty urodzenia w tłumaczeniu pominięto, dzieci w wieku 14-15 lat. Bardzo nieczytelny rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 42, d. 3464, s.21

Lista przerośniętych wychowanków Domu Dziecka №15

Żabirowa Anna, 4 klasa, Czeczenka;
Orłowa Ludmiła, 7 klasa, Rosjanka;
Trulienko Raisa, 5 klasa, Rosjanka;
Szachmamiedow Witia, 4 klasa, Rosjanin;
Szandier Aleksosza, 3 klasa, Niemka.

Dyrektor [podpis nieczytelny]
23 XI br.

[Daty urodzenia w tłumaczeniu pominięto, dzieci w wieku 14-15 lat. Rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 42, d. 3464, s.20

czwartek, 21 maja 2026

Pismo w sprawie wychowanków Domu Dziecka №14 w Sajramie

Sajramski Dom Dziecka №14,
rejon sajramski,
obwód południowo-kazachstański
27 listopada 1951 r. №131

Do Obwodowego Wydziału Oświaty Ludowej, Sektor Domów Dziecka.

W załączeniu posyłamy listę wychowanek Sajramskiego Domu Dziecka №14, które nie zostały skierowane do pracy. Sajramski Dom Dziecka №14 wyjaśnia, że przyczyny pozostawienia ich w domu dziecka są następujące:
1. Nakijewa, Nazirowa, Karimowa – nie można było skierować do pracy z powodu racjonalizacji [pracy?];
2. Szpiliewa Ł., Rafiet Ug. i Poleszczuk – z powodu wykształcenia;
3. Andrejewa, Stiepanienko, Suchariewa – z powodu chorób oczu: jaglica;
4. Błagodarowa W., Kaliaszyna, Iwanowa i Sorokina – pozostały, aby ukończyć klasę 7.

Dyrektor Domu Dziecka [podpis nieczytelny]
Zastępca: Aprotasowa

Rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 42, d. 3464, s.18

środa, 20 maja 2026

Lista przerośniętych wychowanków Sary-Agaczewskiego Domu Dziecka №13

Rudenko Aleksandr, 5 klasa, Rosjanin;
Malcagow Unkir, 6 klasa, Czeczen;
German Łaja Ottowna, 4 klasa, Niemka;
Sainowa Olga N. 3 klasa, Cyganka.

Dyrektor [podpis nieczytelny]

[Daty urodzenia w tłumaczeniu pominięto, dzieci w wieku 14-15 lat. Niedatowany rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 42, d. 3464, s.13

wtorek, 19 maja 2026

Lista przerośniętych wychowanków Domu Dziecka №10 z listopada 1951 r.

Do Południowo-Kazachstańskiego Obwodowego Wydziału Oświaty Ludowej

Dom Dziecka №10 informuje Was o tym, że w naszym domu dziecka przerośniętych jest 20 osób, spośród nich do początku roku szkolnego umieszczono w technikum – 5 osób, pozostałe 15 osób uczą się: w klasie 6 - 9 osób, w klasie 7 - 5 osób [brakuje 1 os.!].
Według zarządzenia wiceministra oświaty, tow. Piwień, zezwolono na ukończenie roku szkolnego. Załączamy listę pozostałych w domu dziecka wg formularza:

Jenajewa Ada, klasa 6, Czeczenka;
Szwac Borys, klasa 6, Ukrainiec;
Szrempf Alwina, klasa 6, Niemka;
Lewin Alik, klasa 6, Rosjanin; [nazwisko Lewin występuje w IR]
Mieliuchajew Mażu, klasa 6, Bałkar;
Magamiedow Uspa, klasa 6, Czeczen;
Pak Siergiej, klasa 6, Koreańczyk;
Frołow Nikołaj, klasa 6, Rosjanin;
Churtajew Ibragim, klasa 6, Bałkar;
Renczuk Władymir, klasa 6, Ukrainiec;
Zabładce Ismaił, klasa 7, Gruzin;
Tierienkowa Wala, klasa 7,Rosjanka;
Ulbi Wiera, klasa 7, Czeczenka;
Riewiakina Nina, klasa 7, Rosjanka;
Moor Boris, klasa 7, Niemiec.

Dyrektor Domu Dziecka (Bagdasarian)
23 XI 1951

[Daty urodzenia w tłumaczeniu pominięto, dzieci w wieku 14-15 lat. Maszynopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 42, d. 3464, s.10

sobota, 16 maja 2026

Lista przerośniętych wychowanków Domu Dziecka №8 w m. Aryś z XI 1951 r.

Lista przerośniętych wychowanków Domu Dziecka №8 w m. Aryś

Ałłajewa Anna, klasa 4, Czeczenka;
Artalinowa Żenia, klasa 4, Rosjanka;
Kuprijanowa Tonia, klasa 4, Rosjanka;
Kieller Maria, klasa 5, Niemka;
Klec Elja, klasa 3, Niemka;
Koniecznaja Liuda, klasa 8, Rosjanka [Konieczna Ludmiła, Polka];
Nikołajewa Zoja, klasa 8, Rosjanka;
Praskudina Żenia, klasa 4, Rosjanka;
Sifr Lida, klasa 5, Niemka;
Tiań Wiera, klasa 7, Koreanka;
Timoszkina Wala, klasa 4, Rosjanka;
Czernilewskaja Gala, klasa 5, Rosjanka;
Szenfeld Agda, klasa 5, Niemka;
Nieizwiestnaja Dora, klasa 6, Kazaszka;
Korablina Niura, klasa 4, Rosjanka;
Szyszkina Mania, klasa 7, Rosjanka;
Pietrowa Żenia, klasa 6, Rosjanka.

23 XI 1951 Dyrektor [podpis nieczytelny]

[Daty urodzenia pominięto, dzieci w wieku 14-15 lat. Rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 42, d. 3464, s.8

piątek, 15 maja 2026

Lista przerośniętych wychowanków Domu Dziecka №4

Achmiedowa Zułpija, Tatarka, III klasa;
Balijewa Liuba, Bałkarka, VI klasa;
Daniłow Walientin, Rosjanin, VI klasa;
Kosjanienko Siergiej, Ukrainiec, V klasa;
Kotljarenko Aleksandr, Ukrainiec, V klasa;
Kaliniczenko Wiktor, Rosjanin, VII klasa;
Mamajewa Kazykie, Bałkarka, VI klasa;
Maczijewa Zina, Czeczenka, VI klasa;
Murajewa Wala, Rosjanka, III klasa;
Mamajewa Farizat, Bałkarka, VII klasa;
Mieczukajewa Nafisat, Bałkarka, VII klasa;
Panowa Nina, Rosjanka, VI klasa;
Połtaranina Szura, Rosjanka, IV klasa;
Prochorow Wołodia, Rosjanin, VII klasa;
Chotowa Zoja, Kabardynka, VI klasa;
Manuzin Wasilij, Rosjanin, VII klasa;
Słoboskaja Dina, Żydówka, II klasa;
Kasimow, Uzbek, VII klasa;
Czanajew Machsud;
Szankajew Mietigid, Bułgar, VII klasa;

Dyrektor Domu Dziecka Karadaułow
Zastępca Kuprinienko

[Daty urodzenia w tłumaczeniu pominięto, dzieci w wieku 14-15 lat. Niedatowany (dopisek ołówkiem: 1951) rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 42, d. 3464, s.7

wtorek, 12 maja 2026

Raport o skierowanych do pracy i nauki wychowankach Domu Dziecka №4 w Turkiestanie

Skierowani do pracy i nauki w roku szkolnym 1942-1943. Dom Dziecka №4 w Turkiestanie

Szkoła Pedagogiczna – 4
FZO Łączności, Czimkient – 2
Wojskowa Specjalna Szkoła Morska – 2
Szkoła Mechanizacji – 35
RKKA – 2
FZO Aczysaj – 17
ŻDU (Szkoła Kolejowa) – 18

Razem 80

[Rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]

AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 278, d. 3461, s. 279.

wtorek, 20 stycznia 2026

Dom dziecka - potwierdzenie otrzymania materiałów szkolnych z sierpnia 1944 r.

Zgodnie z przydziałem Obwodowego Wydziału Oświaty Ludowej z Kazachstańskiego Zarządu Handlu Książkami 7 sierpnia 44 r. otrzymano:

atrament – 5 tabletek
ołówków grafitowych 60 szt.
kredek czerwonych 100 szt.
piór 400 szt.
zeszytów 400 szt.
piór z trzciny 200 szt.
gumek 50 szt.

[Rękopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]
AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 278, d. 3461, s. 165

Pismo w sprawie obsługi placówek dziecięcych

Do wszystkich dyrektorów szkół-internatów, domów dziecka, szkół specjalnych.

Obwodowy Wydział Oświaty Ludowej informuje Was, że Czimkiencka Fabryka Usług Komunalnych od dnia 10 czerwca br. rozpoczyna obsługę placówek dziecięcych.
Możecie oddać do obróbki sanitarnej-wyparzania pościel: wszystkie rodzaje kołder, materace, poduszki, odzież do prania chemicznego i do naprawy. Naprawom podlegają materace i kołdry.

Zastępca Kierownika Obwodowego Wydziału Oświaty Ludowej, P. Kałantajewa

[Niedatowany maszynopis w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]

AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 278, d. 3461, s. 1

czwartek, 11 grudnia 2025

Lista niektórych nazwisk wychowanków Domu Dziecka №4 w Turkiestanie

Lista nazwisk wychowanków Domu Dziecka №4 w Turkiestanie w roku szkolnym 1942/1943, co do których można przypuszczać, że są to dzieci deportowane - obywatele polscy. Umieściłem tam taż kilka nazwisk dzieci zmarłych tamże - być może jest to ostatni ślad ich istnienia. Dane wychowanków zawarte w księdze nie są kompletne - często brakuje imienia ojca (otcziestwa) i roku urodzenia. Dzieci w większości przekazywane były do domów dziecka z izb dziecka i rejonowych wydziałów NKWD. Lista obejmuje 618 nazwisk, odnotowano 27 ucieczek, 14 dzieci przekazano rodzicom i rodzinom zastępczym.

Bergholz Chana, 1934, przekazana do Polskiego Domu Dziecka;
Biergholz Fela Ignatiewna, 1928, [być może Bergholz Fela c. Ignacego]; przekazana do Polskiego Domu Dziecka;;
Besfamilijnyj Anatolij, 1935;
Bielikowa Aleksandra Siemionowna, 1928, zmarła 27 XI 1942;
Bin Etla, 1936;
Bojarskaja Lidia [być może Bojarska Lidia];
Brandt Iosif Chaimowicz, 1932, [być może Brandt Józef s. Chaima, IR: Brandt Chaim, 1891, aresztowany 1940 w obw. lwowskim];
Brandt Mojsiej Chaimowicz, 1930, j.w.
Chil Lilja Pietrowna, 1929, [być może Chil Lila c. Piotra];
Cyganok Andriej Timofiejewicz, 1929, [być może Cyganek Andrzej s. Tymofieja];
Fiejdis Sołomon, 1929, [być może Fejdis Salomon];
Fieldman Jurij Iosifowicz, 1929, [być może Feldman Jerzy s. Józefa];
Fierdman Sofia Borisowna, 1927, [być może Ferdman Zofia c. Borysa];
Fiszgolc Frima Michaiłowna, 1929, [być może Fiszgolc/Fiszgold Frima c. Michała];
Ginzburg Grigorij, 1933;
Gorowiec Aleksandr Kalinowicz?, 1930, [być może Gorowiec Aleksander s. Kazimierza];
Grabowskij Paweł Pietrowicz, 1927, [być może Grabowski Paweł s. Piotra, IR: Grabowski Piotr, 1907, deportowany do obw. archangielskiego, Kotłas];
Grinkiel Lidia, 1934;
Grinkiel Ojza, 1934, zmarł 10 XII 1942;
Ira [Irena] lat 6;
Kapustinskij Władymir Michajłowicz, 1929 [być może Kapuściński Włodzimierz s. Michała];
Kleś Nikołaj, 1935;
Kostiuszko Władymir Siergiejewicz, 1930 [być może Kościuszko Włodzimierz s. Siergieja];
Kowalierskaja Łuiza Ignatiewna, 1930 [być może Kowalewska Luiza c. Ignacego];
Kulikowskij Boris Fiodorowicz, 1930 [być może Kulikowski Borys s. Fiodora];
Linder Chaja, 1933;
Litwinienko Anatolij, 1929, [być może Litwinienko Anatol];
Ładowskij Anatolij, 1930 [być może Ładowski Anatol];
Majskij Igor, 1934, zmarł 1 IX 1942 r.;
Niedzielskij Wiktor Dmitrijewicz, 1931, [być może Niedzielski Wiktor s. Dymitra];
Niewiedomyj Gieorgij Wasiliewicz, 1928;
Niewiedomyj Nikołaj, 1930;
Niewiedomyj Paweł Wasiliewicz;
Niewiedomyj Władisław Stiepanowicz;
Olewson Mojsiej Jefriemowicz, 1931, [być może Olewson Mojsiej/Mojżesz s. Efrema]
Ostrowskij Jewgienij Iwanowicz, 1930, [być może Ostrowski Eugeniusz s. Jana];
Osyka Maria Pawłowna, 1928, [być może Osika Maria c. Pawła];
Pietrowskaja Marina Jakowlewna, 1931, [być może Piotrowska Maria c. Jakuba];
Pietruszynskij Piotr Michajłowicz [być może Pietruszyński Piotr s. Michała];
Polianskij Michaił Siemionowicz, 1930, zmarł 2 VIII 1942;
Prichod`ko Aleksandra, 1928, [być może Prichodko Aleksandra];
Puchalskij Władimir Bolesławowicz, 1932, [być może Puchalski Włodzimierz s. Bolesława];
Rondel Izja, 1935;
Rozanowskij Alfried Eduardowicz, [być może Rozanowski/Różanowski Alfred s. Edwarda], przekazany ojcu 27 VI 1942 r.;
Sajka Władymir, 1931, [być może Sajka/Sajko Włodzimierz];
Szejnwald Sziwa Iljiczna, 1927, [być może Szejnwald Sziwa c. Ilji];
Szichman Aleksandra Andriejewna, 1930, [być może Szychman Aleksandra c. Andrzeja];
Szif Cina Lwowna, 1931, [być może Szif Cyna c. Lwa];
Szulkin Cała Zusiewna [być może Szulkin Cala c. Zusi];
Taranow Anatolij, 1935, zmarł 15 XI 1942 r.;
Tramarienko Jekatierina, 1930, zmarła 21 X 1942 r.;
Trykisza Jewa Grigoriewna, 1928, [być może Trykisza Ewa c. Grzegorza];
Trykisza Olga Grigoriewna, 1929, [być może Trykisza Olga c. Grzegorza];
Tułtajew Musaba, zmarł 14 IX 1942 r.;
Zon/Zan Wiktor, 1928;

Żródło: Dietdom №4, g. Turkiestan, Kontrolnaja kniga za 1942 g. Rękopis w języku rosyjskim. Tłumaczenie/transkrypcja Janusz Kobryń

AOSz. F. 1245, op. 1ł, sw. 278, d. 3461

poniedziałek, 25 listopada 2024

Spis personelu i pedagogów Polskiego Domu Dziecka w Gieorgijewce, rejon lengierski

Spis personelu i pedagogów Polskiego Domu Dziecka w Gieorgijewce, rejon lengierski, [obwód południowo-kazachstański]

Sonchocka Jadwiga - kierowniczka
Pawłowicz Wanda - nauczycielka
Toplańska Adela - nauczycielka
Schnejd Natalia - nauczycielka
Kanarek Janina - niania
Pelczar Lila - niania
Burkacka Ludmiła - niania

30 maja 1943 r.

[Fragment rękopisu w języku rosyjskim, tłumaczenie Janusz Kobryń]

wtorek, 19 listopada 2024

Raport o Domu Dziecka dla Dzieci Polskich № 5 w Turkiestanie

Południowo-Kazachstański Obwodowy Wydział Oświaty

Raport № 20 o Domu Dziecka dla Dzieci Polskich № 5 w Turkiestanie na dzień 20 XI 1944 r.

Dyrektor domu dziecka Papierbuch A.I., urodzony w roku 1909 wykształcenie wyższe, bezpartyjny, ogólny staż pracy 3 lata, w tym domu dziecka pracuje od 1944 r.

Dom dziecka został przez nas przejęty w lutym 1943 r. z kontyngentem dzieci 124 os., mieści się w Turkiestanie, odległość od stacjo kolejowej 6 km, oświetlenie naftowe. W podwórzu są trzy budynki, wyposażenie jest niedostateczne.

W roku 1943 skierowano do pracy w sowchozie 20 wychowanków, do zakładów pracy 2, do szkół 4.

Przy domu dziecka istnieje niewielkie gospodarstwo pomocnicze. Powierzchnia zasiewów w roku 1944 wyniosła 2 ha, z czego: kukurydzy – 1 ha; buraków ćwikłowych – 0,5 ha; warzyw – 0,5 ha. Z własnego gospodarstwa pomocniczego zebrano: buraków ćwikłowych – 2 t; kapusty – 500 kg; ogórków – 500 kg.

Według norm zatwierdzonych przez Radę Komisarzy Ludowych dla kontyngentu dzieci Domu Dziecka № 5 zaplanowano zapas 9 ton warzyw, a posiada on 4 t.

Praca wychowawcza w domu dziecka jest planowa. Każdy wychowanek ma swoje akta osobowe. Dom dziecka jest wyposażony w podręczniki i pomoce dydaktyczne w języku polskim. Pomieszczenia są wyremontowane. Dla domu dziecka zaplanowano zapas opału 20 t, faktycznie na dzień 20 XI br. zgromadzono 11 t.

Wyniki nauczania w roku szkolnym są następujące: z ogólnej liczby wychowanków 109 nauką objęto 79, nie objęto 29. Z tego: przedszkolaków 24, przerośniętych 4, promowanych do następnych klas 71, poprawki jesienne 7, repetentów 1, wzorowych 42, opóźnionych 8.

Przy domu dziecka działają kółka: chóralne, teatralne, geograficzne.

Dom Dziecka № 5 potrzebuje następujących rzeczy: płaszcze 90, obuwie 120, ubrania i sukienki 260, bielizna 120, koców 120, prześcieradeł 140.

Kontrola wykazała, że w ciągu ostatnich dwóch-trzech miesięcy Dom Dziecka № 5 znacznie poprawił swoją pracę.

Kierownik Wydziału Domów Dziecka (Pikulin)

Inspektor ds. domów dziecka (Łysowa)

[Maszynopis w języku rosyjskim, tłum. Janusz Kobryń]

A.O.Sz. F.121, op.1, sw. 195, d. 1971, s.33

poniedziałek, 18 listopada 2024

Raport o Sajramskim Domu Dziecka dla Dzieci Polskich № 1

Południowo-Kazachstański Obwodowy Wydział Oświaty

Raport № 12 o Sajramskim Domu Dziecka dla Dzieci Polskich № 1 w Sajramie na dzień 20 listopada 1944 r.

Dyrektor domu dziecka Wajsgurt Borys Borysowicz, urodzony w roku 1916 wykształcenie wyższe, bezpartyjny, ogólny staż pracy 5 lat, w tym domu dziecka pracuje od 1943 r.

Sajramski Dom Dziecka dla Dzieci Polskich № 1 utworzono w lutym 1943 r. w pomieszczeniach dawnego domu dziecka o zaostrzonym rygorze.

Został on zorganizowany w celu poprawy warunków mieszkalno-bytowych [dzieci], które przedtem przebywały w Domach Dziecka dla Dzieci Polskich w Gieorgijewce i Mankiencie, utworzonych przez organizacje filantropijne i przedstawicieli starego polskiego rządu.

Gieorgijewski Dom Dziecka w rejonie lengierskim był wcześniej rozmieszczony w małych, ciasnych i brudnych salach, dzieci spały na wspólnych pryczach, całkowicie bez pościeli, dzieci były brudne i obszarpane, stan domu dziecka antysanitarny, taka sama sytuacja była w Mankienckim Domu Dziecka.

W miesiącu lutym 1943 r. oba domy dziecka zostały przeniesione do os. Sajram, do dobrze wyposażonych pomieszczeń, sale są duże i jasne, podwórze uporządkowane. Utworzono gospodarstwo pomocnicze, jest sad owocowy.

Planowy kontyngent domu dziecka wynosi 130 os., faktycznie na dzień 20 XI br. przebywa w nim 135 os.

Dom dziecka mieści się w os. Sajram w odległości 3 km od linii kolejowej. Oświetlenie naftowe. Pomieszczenia odpowiadają potrzebom domu dziecka. Wyposażenie domu dziecka jest w zasadzie wystarczające.

Powierzchnia zasiewów wynosi 7 ha, na których w roku 1944 zasiano: kukurydzy – 2 ha; buraków ćwikłowych – 2 ha; warzyw – 1; fasoli i grochu – 2 ha. Z własnego gospodarstwa pomocniczego zebrano: ogórków – 500 kg; buraków ćwikłowych – 8 t; kukurydzy i grochu – 360 kg; dyni – 100 kg; suszonych owoców – 1200 kg.

Dom dziecka posiada: koni – 1; krów – 2. Dzieci mają zapewnioną naukę w Polskiej Szkole w Sajramie. Wszystkie dzieci (125) są objęte nauką, za wyjątkiem przedszkolaków.

Praca wychowawcza jest zaplanowana, ma jednak wiele uchybień, co zostało ujęte w rozkazie Obwodowego Wydziału Oświaty. Przy domu dziecka działają kółka teatralne i chóralne, które pracują nieźle.

W roku 1943 skierowano do zakładów pracy 15 os. Za 9 miesięcy roku 1944 skierowano do pracy…, do szkół…, zwrócono rodzicom… [brak wpisów].

Przy domu dziecka zorganizowano pracownie: krawiecką i szewską.

Letnie działania na rzecz poprawy zdrowia były nieźle zorganizowane. Zamiast planowanych 50 os., w obozie letnim objęto nimi 104 os. w ciągu 2,5 mies.

Zakończono remont pomieszczeń mieszkalnych i przeznaczonych dla zwierząt. Dom dziecka ma 50% zapasu opału. Obecnie dom dziecka otrzymał przydział 40 ton węgla, co w zupełności wystarczy na okres zimy. Według norm zatwierdzonych przez Radę Komisarzy Ludowych Dom Dziecka № 1 na okres zimowy powinien mieć 8 ton warzyw, a zgromadzono zapas 8,5 t warzyw.

Dom dziecka potrzebuje następujących rzeczy: płaszcze – 80; obuwie – 100 par; ubrania i sukienki – 130; bielizna – 200 par; koców – 80; prześcieradeł – 200.

Kierownik Wydziału Domów Dziecka (Pikulin)

Inspektor ds. domów dziecka (Łysowa)

[Maszynopis w języku rosyjskim, tłum. Janusz Kobryń]
A.O.Sz. F.121, op.1, sw. 195, d. 1971, s.32

Janusz Kobryń, Bystrzyckie Stowarzyszenie Pamięci Zesłańców Sybiru i Ofiar Represji