wtorek, 6 października 2026

Pożegnaliśmy Sybiraka - Adama Przeworskiego

Adam Przeworski Sybirak.

Urodził się na Kresach w Benkowej Wiszni koło Rudek.

10 lutego 1940 roku cała rodzina matka Anna, ojciec Józef i Adam (a także siostra ojca z rodziną) wywieziona na Sybir do Krasnojarskiego Kraju. W tajdze matka wraz Adamem została rozdzielona - jej mąż i reszta rodziny trafiła do innego osiedla. Odnaleźli się dopiero po miesiącu. Pracowali w tajdze przy wyrębie lasu i zbieraniu żywicy. Po ogłoszeniu amnestii rodzina wyjeżdża z nadzieją ewakuacji z tworzącą się Armią Polską dowodzoną przez generała Andersa. W 1942 roku ojciec Adama wstępuje do X Dywizji Piechoty, matka z małym Adamem tuła się po bezkresnym stepie: od Aktiubińska po Ałma-Atę, by na koniec trafić do obwodu semipałatyńskiego. Tam z trudem przeżywają głód i epidemię tyfusu.

Ojciec śp. Adama w wojsku służył początkowo jako kierowca, a tuż przed bitwą o Monte Cassino zostaje przeniesiony do obsługi ckm. Po rozpoczęciu bitwy zostaje ranny i umiera z upływu krwi.

W 1946 roku rodzinie udaje się wrócić do Polski, trafiają na Ziemie Zachodnie. Tu znajdują nowe miejsce do życia. Po ukończeniu nauki Adam Przeworski podejmuje pracę w Bystrzyckich Zakładach Przemysłu Zapałczanego, a następnie w Bystrzyckich Zakładach Wyrobów Papierowych.

Grób ojca udaje się mu odwiedzić po raz pierwszy dopiero po 30 latach, pokonując niemałe trudności biurokratyczno-wizowe.

Po powstaniu Związku Sybiraków ś.p. Adam Przeworski aktywnie włącza się w jego działania, pełniąc funkcje w zarządzie koła. Był jednym z Sybiraków, którzy zostali zaproszeni na otwarcie Muzeum Sybiru w Białymstoku.

W tym czasie opracowuje historię swojej rodziny i dokumentuje losy ojca, powstaje publikacja pt. „Aneks rodzinny do książki Melchiora Wańkowicza «Bitwa o Monte Cassino»”.

Żegnamy człowieka pracowitego, skromnego, oddanego sybirackiej sprawie.

Cześć jego pamięci!

Zarząd Oddziału Związku Sybiraków w Bystrzycy Kłodzkiej, 18 września 2026 roku.

Pożegnaliśmy Sybiraka - Adama Przeworskiego

Adam Przeworski Sybirak. Urodził się na Kresach w Benkowej Wiszni koło Rudek. 10 lutego 1940 roku cała rodzina matka Anna, ojciec Józef i Ad...