Oddaję w Państwa ręce II wydanie książki Wspomnienia Sybiraków. Zbiór tekstów źródłowych część 2. Ukazała się nakładem bystrzyckiego Koła Związku Sybiraków w roku 2010, a więc już 16 lat temu. Podobnie jak pierwsza nasza publikacja, spotkała się z ogromnym zainteresowaniem. Bezpłatne egzemplarze przekazaliśmy do prawie 300 bibliotek w kraju i zagranicą. Zawarte w niej bezpośrednie relacje uczestników i świadków tragicznych wydarzeń XX wieku są często cytowane w literaturze naukowej, są (i mamy nadzieję, że będą także w przyszłości) podstawą uczniowskich prac konkursowych. Co niemniej ważne – wydana książka stała się bardzo silnym impulsem dla środowiska, zachęcając wielu zesłańców do udostępnienia wspomnień, dokumentów i fotografii, a także do wyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadów, które zostały wydane w kolejnych tomach.
Zgromadzone z niemałym trudem środki finansowe pozwoliły na wydanie tysiąca egzemplarzy. Ten dość spory nakład uległ już wyczerpaniu. Jednocześnie w ciągu minionych lat zaszły rewolucyjne zmiany technologiczne i pojawiły się nowe możliwości publikacji. Wykorzystaliśmy je, wydając w roku 2025 pierwszą część Wspomnień Sybiraków – w formie darmowego e-booka. Pobrało go wiele osób, głównie spoza Polski. Prowadzony przez mnie blog Bystrzyckiego Stowarzyszenia Pamięci Sybiru i Ofiar Represji, na którym zamieszczam dotychczas niepublikowane dokumenty dotyczące deportowanych i realiów życia w ZSRR w latach 40. XX wieku, jest odwiedzany przez czytelników z całego świata. Analiza wizyt pokazuje, że aż 80% odwiedzin pochodzi spoza Polski. Okoliczności te skłoniły Zarząd Koła Związku Sybiraków w Bystrzycy Kłodzkiej do podjęcia decyzji o wydaniu kolejnych tomów Wspomnień Sybiraków w wersji elektronicznej i bezpłatnym ich udostępnieniu zainteresowanym na całym świecie.
Niniejsze wydanie ukazuje się w siedemdziesiąte urodziny Jurija Dmitrijewa historyka z Pietrozawodska zajmującego się historią represji stalinowskich w Karelii, skazanego na podstawie fałszywych dowodów na 15 lat więzienia o zaostrzonym rygorze. Podobny los spotkał Aleksandra Gabyszewa, szamana z Jakucji, który otwarcie sprzeciwił się kremlowskiej dyktaturze. Skazany został na karę więzienia i przymusowe leczenie psychiatryczne, podobnie jak czyniono to w ZSRR. Po wybuchu wojny w Ukrainie wyroki za ślad chociażby sprzeciwu wobec wojny i dyktatury stały się niestety codziennością. Stowarzyszenie „Memoriał” szacuje liczbę więźniów politycznych na około 1400 osób (dane na koniec stycznia 2026 roku).
Jurij Dmitrijew, mimo pozbawienia wolności, wielokrotnego karania karcerem zachowuje optymizm, którym dzieli się z nami – pozostającymi na wolności. Przytoczę zakończenie listu z lutego 2024 roku:
„Jestem całkowicie pewien, że po lutym nadejdzie marzec i Wiosna. W tym roku będzie prawdziwa. Będzie ruszenie lodów, burze i ulewy, które zmyją wszystkie nagromadzone śmieci.”
Bystrzyca Kłodzka, luty 2026 roku
Janusz Kobryń
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz